Zarząd firmy UEC Saturn, największego producenta silników lotniczych w Rosji, zgłosił do urzędu pracy zamiar zwolnienia blisko siedmiuset pracowników. Zakład zlokalizowany jest w Rybińsku, w obwodzie jarosławskim.

To tu miała ruszyć seryjna produkcja rosyjskiego silnika do cywilnego odrzutowca SSJ-200 (Sukhoi Super Jet). Silnik PD-8 miał zastąpić SaM146, w którym kluczowe były podzespoły produkcji francuskiej firmy Safran. Dostęp do nich rosyjskie lotnictwo utraciło wraz z agresją na Ukrainę. Wtedy Safran, odpowiedzialny też za serwisowanie silników, zakończył współpracę ze stroną rosyjską.

Firma, która masowo zwalnia pracowników, produkuje komponenty do silników rosyjskich myśliwców

UEC-Saturn jest częścią zbrojeniowego holdingu państwowego Rostech. Produkuje silniki turboodrzutowe i turbośmigłowe, w tym PD-8 oraz rodzinę silników D-30KP do ciężkich samolotów transportowych Ił-76. Produkuje także komponenty silników do myśliwców bojowych Su-35 i Su-57 oraz małe silniki do pocisków manewrujących i dronów.

Według gazety „Kommersant” firma prawdopodobnie zwolni jeszcze więcej pracowników, a w konsekwencji „seryjna produkcja silników nie będzie już możliwa”. Potwierdza to ekonomista Wiaczesław Szirajew. – Nawet podwykonawcy i dostawcy na to nie liczą; w przeciwnym razie zakłady zwiększyłyby zatrudnienie, a nie je zmniejszały – mówi.

Sytuacja w Rybińsku jest odzwierciedleniem zapaści całej lotniczej produkcji w Rosji. Szumnie ogłaszane przez Kreml zastąpienie importu części i samolotów „czysto rosyjską produkcją” zakończyło się fiaskiem. Pierwsza wersja rządowego Kompleksowego Programu Rozwoju Przemysłu Lotniczego (CAIDP) zakładała produkcję ponad 300 silników PD-8 do zasilania 142 samolotów Superjet-100.

Czytaj więcej

Czy leci z nami pilot? Rosyjskie lotnictwo w potrzasku

Rozpoczęcie produkcji planowano już w 2024 r. Jednak z powodu opóźnień w testach i certyfikacji rząd wielokrotnie przesuwał terminy i zmniejszał wielkość potrzebnych silników: pod koniec 2024 r. plan na 2025 r. został ograniczony do sześciu silników. Nie wiadomo, ile wyprodukowano w tym roku, bowiem oficjalnych danych brak. Produkcja główna została przesunięta na lata 2027–2030.

Rosyjska branża lotnicza była silnie uzależniona od importu z Zachodu. Teraz by wymienić silnik trzeba modernizować cały samolot

Prace nad zastąpieniem francuskich części do silnika SSJ-100 pokazały, jak silnie rosyjska branża lotnicza uzależniła się od importu z Zachodu. Saturn otrzymał certyfikat dla PD-8 dopiero w czerwcu tego roku, a w sierpniu poinformował o dostarczeniu pierwszych dwóch silników produkcyjnych producentom samolotów.

Jak podkreśla „Kommersant” w momencie certyfikacji żywotność PD-8 wynosiła ok. 80 cykli lotu, co przy szacowanym na równowartość ponad 110 mln zł (2,3 mld rubli) koszcie wymiany silników w jednym tylko samolocie, czyni ich montaż bezcelowym dla rosyjskich linii lotniczych. Koszty są tak wysokie, bowiem wymiana silników wiąże się z koniecznością modernizacji całego samolotu.

Czytaj więcej

Rosyjski silnik do samolotu kosztuje tyle co cały samolot

Rosyjski rząd spodziewa się osiągnąć docelową wydajność komercyjną dopiero pod koniec 2027 r. To ten sam termin, jaki podano dla seryjnych dostaw Superjetów do linii lotniczych. Dane o tym, ile w rzeczywistości Rosja produkuje samolotów, zostały przez Kreml utajnione. Według analityków Defence24 w tym roku Rosja nie dostarczy liniom lotniczym ani jednego egzemplarza Superjeta (nowa nazwa to Jakowlew SJ-100). We wrześniu Siergiej Czemiezow, szef Rostechu, oficjalnie ogłosił przesunięcie startu dostaw z drugiej połowy 2026 r. na drugą połowę 2027 roku.

Wobec faktu zwolnień w zakładach odpowiedzialnych za silniki do tych maszyn również i te ostatnie daty są mało prawdopodobne. Rosyjskie linie dotąd rozbierały na części stare Boeingi i Airbusy, ale i te już się kończą. Władze wydłużają więc pozwolenia na loty, ponad normę. Dotychczasowe próby wynajęcia samolotów wraz z załogami i serwisem w innych „przyjaznych krajach”, zakończyły się fiaskiem. Kremlowi odmówili wszyscy partnerzy obawiając się wtórnych sankcji Zachodu.