Z terroryzmem świat ma do czynienia od stuleci. Stosowali go już we wczesnym średniowieczu mordujący przeciwników politycznych muzułmańscy asasyni (do dziś słowo „asasyn” jest w wielu europejskich językach tożsame z „morderca"), stosowali go w XIX wieku walczący z ówczesną władzą anarchiści (udało im się m.in. zabić trzech królów, cara, dwóch prezydentów i austro-węgierską cesarzową).
Dopiero w ostatnich kilkudziesięciu latach pojawił się najbardziej odrażający typ terroryzmu: wymierzony nie w przeciwników politycznych, ale w przypadkowych ludzi, dążący nie do zabicia wroga, ale jak największej liczby całkiem niewinnych ofiar. Rozpoczęły się porwania samolotów, podkładanie bomb w zatłoczonych miejscach publicznych, strzelanie do bezbronnego tłumu i rozjeżdżanie go ciężarówkami. Nie po to, by zabić konkretną osobę, ale po to, by siać strach.
Gdzie na świecie uderzają terroryści?
Akty terroryzmu nie są równomiernie rozłożone po świecie i nie dzieją się z równą częstotliwością. Według bazy danych Uniwersytetu Maryland (niestety, zaktualizowanej tylko do połowy 2021 r.), w latach 1970–2021 doszło na świecie do ponad 200 tys. aktów terroru, w których zginęło pół miliona ludzi. Na początku najwięcej ofiar pochłaniały zamachy w krajach Zachodu (ze szczytem w czasie ataku na World Trade Center). W XXI wieku przodują pod tym względem Afryka, Bliski Wschód, Indie, Chiny i Rosja.
W krajach europejskich głównymi przyczynami zamachów terrorystycznych były kwestie narodowościowe (przez dekady przodowała pod tym względem walcząca z irlandzkimi separatystami Wielka Brytania), następnie terroryzm lewacko-anarchistyczny, a dopiero w ciągu ostatniej dekady narastać zaczęły zamachy na tle religijnym (głównie dżihadystyczne).
Polska była krajem spokojnym
Na tle tego, co działo się w zachodniej Europie, nasza część kontynentu wyglądała długo na oazę spokoju. Według wspomnianej bazy danych, pomiędzy rokiem 2001 a 2021 odnotowano w Polsce tylko osiem zamachów terrorystycznych, w których zginęła jedna osoba. Dla porównania, w Wielkiej Brytanii było ponad 1200 zamachów, a zginęło 150 osób, a we Francji blisko 500 zamachów z 308 ofiarami. Byliśmy krajem, który nie bał się terroryzmu: nie mieliśmy ani sporów narodowościowych, ani religijnych, a nawet drastyczne zaostrzenie podziałów nie doprowadziło na szczęście do zamachów motywowanych politycznie (być może poza przypadkiem prezydenta Adamowicza). Trzeba było dopiero sabotażystów Putina, żeby nieco zachwiać tą pewnością. Potem pojawiły się przypadki nożowników w polskich szkołach. No i teraz zdarzenia w Krakowie, które – niestety – mogą znaleźć swoich naśladowców.
Czytaj więcej
Polskie miasta zamykają ścisłe centra dla samochodów i zwiększają liczbę patroli służb. To efekt zamachu na Rynku Głównym w Krakowie. Jednak eksper...
Jakie będą konsekwencje ataku w Krakowie?
Nie ma wątpliwości, że brak obaw związanych z terroryzmem przyczyniał się do ogólnego poczucia bezpieczeństwa, które z kolei pomagało w rozwoju. Czy teraz, kiedy poczucie zagrożenia nieuchronnie wzrośnie, powinniśmy się obawiać negatywnych konsekwencji gospodarczych?
Pewnie tak, ale sądzę, że będą one miały bardzo ograniczony charakter. Może czasowo trochę ucierpieć turystyka, mogą pojawić się dodatkowe wydatki w i tak napiętym budżecie. Ale na szczęście póki co nie mamy w Polsce silnej pożywki dla terroryzmu. A do życia w warunkach ostrzejszych środków bezpieczeństwa musimy się przyzwyczaić.
