Federalny sąd apelacyjny wstrzymał egzekucję Christy Pike, która miała odbyć się w środę 30 września o godzinie 10.00 czasu lokalnego w zakładzie karnym Riverbend Maximum Security Institution w Nashville w stanie Tennessee.
Decyzję ogłoszono około godziny 9.00, kiedy na miejscu zgromadzili się już świadkowie mający obserwować wykonanie wyroku. Skazana miała zostać uśmiercona przez podanie śmiertelnego zastrzyku.
50-letnia obecnie Pike jest jedyną kobietą przebywającą w celi śmierci w Tennessee. Gdyby doszło do wykonania wyroku, byłaby pierwszą od co najmniej dwóch stuleci kobietą straconą w tym stanie.
Wszystko było gotowe do egzekucji. Wtedy interweniował sąd
Jak podaje amerykańska agencja Associated Press, sąd w ostatniej chwili uwzględnił wniosek o wstrzymanie egzekucji Pike – sędziowie uznali bowiem, że konieczne jest zbadanie, czy przed wydaniem wyroku śmierci uwzględniono informacje dotyczące przemocy seksualnej, której kobieta miała doświadczać jako dziecko, w tym gwałtów.
– Sąd wstrzymał egzekucję, uznając, że istnieją poważne wątpliwości związane z planowanym wykonaniem wyroku na Chriście – przekazał adwokat skazanej.
W wydanym postanowieniu sąd poinformował, że wykonanie wyroku zostaje wstrzymane do czasu wydania kolejnej decyzji w tej sprawie.
Wcześniejsze próby wstrzymania egzekucji Christy Pike zakończyły się niepowodzeniem. We wtorek Sąd Najwyższy USA odrzucił wniosek jej obrońców o wstrzymanie wykonania wyroku śmierci, a dzień wcześniej gubernator Tennessee Bill Lee odmówił jej ułaskawienia.
Odwołanie, które doprowadziło do środowego wstrzymania egzekucji, jest inne od tego, które zostało skierowane do Sądu Najwyższego.
Czytaj więcej
Władze Tennessee przygotowują się do pierwszej od ponad 200 lat egzekucji kobiety. 50-letnia Christa Pike ma zostać stracona w środę za zabójstwo 1...
- Będziemy nadal opowiadać się za wykonaniem zgodnie z prawem orzeczonego wyroku, podczas gdy sądy będą rozstrzygać tę kwestię techniczną – przekazał w oświadczeniu prokurator generalny Tennessee. – W sprawach dotyczących kary śmierci obrona często zgłasza zastrzeżenia w ostatniej chwili po dziesięcioleciach postępowań przed licznymi sądami. Zwracamy się do Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchylenie decyzji o wstrzymaniu egzekucji – dodał.
Brutalny mord sprzed lat. To przez tę zbrodnię Christa Pike trafiła do celi śmierci
W 1995 r. – gdy doszło do zbrodni – zarówno 18-letnia wówczas Christa Pike, jak i 19-letnia Colleen Slemmer, uczyły się w ośrodku Job Corps w Knoxville, przygotowującym młodych ludzi do podjęcia pracy. Pike stała się później jedną z najmłodszych kobiet skazanych na karę śmierci.
Za zabójstwo Colleen Slemmer skazano zarówno Pike, jak i jej ówczesnego chłopaka, Tadaryla Shippa. Jednak tylko kobieta otrzymała wyrok śmierci.
Według prokuratury Pike uważała dziewczynę za rywalkę i zwabiła ją w odosobnione miejsce, by dokonać zbrodni. Slemmer najpierw była torturowana, a później została zabita. Sprawa odbiła się szerokim echem ze względu na brutalność czynu i młody wiek osób zaangażowanych, a także wycięty na ciele ofiary symbol kojarzony z satanizmem.
Pike nie zaprzecza swojej winie. Jej prawnicy i osoby zabiegające o złagodzenie kary od lat argumentują jednak, że kara śmierci nie jest odpowiednia w przypadku przestępstwa popełnionego przez 18-letnią osobę z nieleczonymi zaburzeniami psychicznymi, która doświadczyła przemocy seksualnej i zaniedbania.
Innego zdania jest matka zamordowanej. May Martinez chce, aby wyrok został wykonany, podkreślając, że czekała na to od dziesięcioleci.
„Byłam chorym psychicznie dzieciakiem”. Koszmarne dzieciństwo Christy Pike
We wniosku o ułaskawienie szczegółowo opisano dzieciństwo Pike. Jej prawnicy twierdzą m.in., że dorastała w wyjątkowo złych warunkach i regularnie doświadczała przemocy.
Stephen Ferrell, zastępca obrońcy, zaznaczał, że Pike była wykorzystywana seksualnie już jako małe dziecko, a w wieku 11 i 17 lat została zgwałcona. Według niego prawnicy reprezentujący ją na etapie procesu, podczas którego decydowano o wymiarze kary, nie przedstawili ławie przysięgłych kluczowych informacji dotyczących jej przeszłości ani nie argumentowali, że należy uwzględnić jej młody wiek.
Christa Pike w 1996 r.
U Pike zdiagnozowano później chorobę afektywną dwubiegunową oraz zespół stresu pourazowego. W rozmowie z policją kobieta twierdziła, że początkowo chciała jedynie pobić się ze Slemmer, jednak sytuacja wymknęła się spod kontroli i zakończyła się zabójstwem. Jej prawnicy wskazali we wniosku o ułaskawienie, że na zachowanie Pike miały wpływ nieleczone zaburzenia psychiczne oraz traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa, przez które – jak argumentują – nie potrafiła w porę nad sobą zapanować.
– Byłam chorym psychicznie 18-letnim dzieciakiem. Minęło wiele lat, zanim w ogóle zrozumiałam wagę tego, co zrobiłam. Jeszcze więcej czasu zajęło mi zaakceptowanie, jak wiele osób skrzywdziłam. Odebrałam życie czyjemuś dziecku, siostrze, przyjaciółce. Dziś przeraża mnie myśl, że byłam zdolna popełnić taką zbrodnię – podkreśliła Pike w oświadczeniu dołączonym do wniosku o ułaskawienie.
Czytaj więcej
Tennessee, Alabama i Oklahoma planują na czwartek wykonanie trzech wyroków śmierci. Jeśli wszystkie egzekucje dojdą do skutku, będzie to pierwszy o...
Inne czasy, inny wyrok? Kontrowersje wokół sprawy
Cytowany przez agencję Associated Press Stephen Ferrell zwracał również uwagę, że współczesna wiedza na temat rozwoju mózgu osób w wieku nastoletnim jest znacznie większa niż w czasie procesu Pike. Jego zdaniem wymierzona jej kara śmierci to przypadek odstający od innych podobnych spraw.
Chłopak skazanej – Tadaryl Shipp – miał w chwili zabójstwa 17 lat. Ze względu na swój wiek został skazany na dożywocie z możliwością ubiegania się o zwolnienie warunkowe. W ubiegłym roku odmówiono mu go. Trzecia nastoletnia osoba, która także miała związek ze sprawą, przyznała się do pomocy skazanym i otrzymała karę w zawieszeniu.
Ferrell podkreślał również, że w Tennessee innym osobom skazanym na śmierć za przestępstwa popełnione w wieku 18 lat nierzadko łagodzono wyroki.
Według Death Penalty Information Center – amerykańskiej organizacji zajmującej się gromadzeniem, analizowaniem i publikowaniem informacji dotyczących kary śmierci w USA – w Stanach Zjednoczonych stracono dotąd 275 osób skazanych na karę śmierci za przestępstwa popełnione w wieku 18, 19 lub 20 lat. Obecnie wyroki śmierci wobec tak młodych osób zapadają jednak coraz rzadziej.
– Gdyby Christa Pike była sądzona obecnie, nie sądzę, aby ława przysięgłych, która wiedziałaby o udokumentowanej przemocy seksualnej i zaniedbaniu, jakich doświadczyła w dzieciństwie, skazała ją na śmierć – mówiła wcześniej Robin M. Maher, dyrektorka Death Penalty Information Center.
„Nie ma dnia, żebym o niej nie myślała”. Matka ofiary domaga się egzekucji
May Martinez, matka zamordowanej Colleen Slemmer, zwracała uwagę na wiek swojej córki. W rozmowie z agencją AP podkreślała, że 19-latka również była bardzo młoda i nigdy nie dostała szansy, aby dorosnąć. – Za każdym razem, gdy o tym myślę, wyobrażam sobie Colleen, która czuła ten ból i próbowała wstać i uciec – mówiła.
Jak wspominała, jej córka była wolontariuszką, uwielbiała jazdę na wrotkach i chciała związać swoją przyszłość zawodową z komputerami. – Była spokojna. Od początku była komputerowym maniakiem. Ona i mój mąż bez przerwy składali i rozkładali komputery – opowiadała Martinez. – Ufała wszystkim i to ją zgubiło – zaznaczała.
W noc zabójstwa Slemmer zadzwoniła do matki z Job Corps. Połączenie było jednak przerywane ze względu na słaby zasięg. Gdy Martinez oddzwoniła, jej córka zdążyła już wyjść. – Nie ma dnia ani minuty, żebym nie myślała o Colleen. Najgorsze są święta. W zeszłym tygodniu były urodziny Colleen. Miałaby 51 lat – podkreślała matka zamordowanej.
Zbrodnia wstrząsnęła Knoxville. Według prokuratorów, Pike raniła Slemmer nożem, a następnie biła ją dużym kawałkiem asfaltu.
Sprawa wzbudziła dodatkowe emocje ze względu na pojawiający się w niej wątek satanizmu. W latach 80. i 90. XX wieku w Stanach Zjednoczonych panował silny społeczny lęk przed działalnością grup satanistycznych, określany jako „satanic panic”. Do takich skojarzeń w przypadku zabójstwa Slemmer przyczynił się m.in. pentagram wycięty na ciele ofiary. Tadaryl Shipp przyznał, że to on wykonał ten symbol.
Czytaj więcej
Floryda po raz pierwszy od ponad sześciu dekad przeprowadziła dwie egzekucje w ciągu jednego dnia. We wtorek w odstępie zaledwie kilku godzin wykon...
Dlaczego to historyczna sprawa? Tyle kobiet stracono w USA od wieków
Jeśli egzekucja Christy Pike odbyłaby się zgodnie z planem, byłaby pierwszą egzekucją kobiety w Tennessee od 1820 r.
Egzekucje kobiet są rzadkie również w całych Stanach Zjednoczonych. Według Death Penalty Information Center od 1976 r. wykonano karę śmierci na 18 kobietach, co stanowi około 1 proc. wszystkich egzekucji przeprowadzonych w tym okresie.
W 2023 r. w Missouri stracono Amber McLaughlin, transpłciową kobietę skazaną za zabójstwo z 2003 r. Był to pierwszy przypadek wykonania w Stanach Zjednoczonych kary śmierci na transpłciowej kobiecie.
W 2021 r. wykonano zaś wyrok śmierci na Lisie Montgomery. Była to pierwsza od niemal siedmiu dekad egzekucja kobiety przeprowadzona przez rząd federalny USA. W 2015 r. egzekucję kobiety przeprowadzono natomiast w stanie Georgia.
