Apokryfy powstały na gruncie ciekawości wobec tego, co nie zostało opisane. To swoiste dopowiedzenie „co było dalej” oraz „co było wcześniej”. Ewangelia Pseudo-Mateusza opowiada m.in. o licznych przygodach Świętej Rodziny w czasie ucieczki do Egiptu (na ilustracji nieznanego autora), która w Ewangeliach kanonicznych została tylko wspomniana. To z apokryfu dowiemy się np. o smokach, które napotkawszy uciekających oddały pokłon Jezusowi
Wraz z ich pojawieniem się na scenę wkracza sensacja i wielogłosowość odbioru. Takiej reakcji życzyłby sobie niejeden autor. Apokryfy, bo o nich mowa, od momentu pojawienia cieszą się niesłabnącą popularnością.
Różne były wobec nich stanowiska. Ojcowie Kościoła, strzegący wierności wiary, na ogół je potępiali. Św. Cyryl Jerozolimski pisał: „Nie powinieneś czytać żadnych apokryfów”, wtórował mu św. Hieronim „(…) niech się wystrzega wszelkich apokryfów”. Inni byli zdania, że należy je poznać, ale jedynie w celach porównawczych. Tak twierdził na przykład Orygenes: „Czytaliśmy wiele innych Ewangelii, aby nie wydawało się, że mamy braki w wykształceniu”. Współcześnie apokryfy znacznie częściej pojawiają się w literaturze i filmie, niż w teologii. Ich obecność w kulturze popularnej jest tak gęsta – począwszy od horrorów, jak „Stygmaty”, czy powieści José Saramago oraz Nikosa Kazantzakisa – że przestały budzić święte oburzenie. Raczej traktuje się je jako ciekawą wersję alternatywną życia Jezusa.
BLACK WEEKS
Czytaj dalej w najniższej cenie w roku. Aż 60% rabatu na cały rok z „Rzeczpospolitą”.