Projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich tzw. Lex Kamilek czeka na wpis do wykazu prac rządu – powiedziała w czwartek dyr. Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich w Ministerstwie Sprawiedliwości, sędzia rodzinna Dorota Łopalewska. Zakłada on m.in. cykliczność weryfikacji opiekunów dzieci przez placówki oświatowe. Nowelizację ustawy zapowiedziano w czasie czwartkowego posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży.

- Zawetowana w ubiegłym roku przez Prezydenta RP ustawa została dopracowana i uzupełniona na skutek postulatów organizacji pozarządowych oraz Rzeczniczki Praw Dziecka -  poinformowała dyr. Łopalewska.

Cudzoziemiec bez zaświadczenia nie będzie pracować z dziećmi

Projekt nowelizacji wprowadza słownik m.in. takich pojęć jak: dopuszczenia do innej działalności, innego organizatora, leczenia, opieki, opiekuna faktycznego, opiekuna prawnego, realizacji innych zainteresowań czy wychowania i wypoczynku.

- Uchylony zostanie przepis, który pozwalałby na nawiązanie stosunku pracy wyłącznie na podstawie oświadczenia osoby, która nie ma możliwości przedstawienia zaświadczenia o karalności z rejestru karnego państwa, swojego obywatelstwa, innego niż Polska – powiedziała  Dorota Łopalewska. Wyjaśniała, że „brak możliwości przedstawienia takiej informacji z rejestrów karnych będzie skutkował niemożnością nawiązania stosunku pracy z dziećmi".

Czytaj więcej

Poprawki w ustawie Kamilka. Rodzic na wycieczce i pani sprzątająca bez zaświadczeń

Szkoły mają weryfikować opiekunów co dwa lata

Sędzia rodzinna przekazała, że projekt nowelizacji zakłada weryfikację rodziców i opiekunów dzieci przez placówki oświatowe przed dopuszczeniem do „innej działalności organizowanej przez system oświaty".

- Wprowadza cykliczność w trybie co dwa lata sprawdzania osób, co pozwoli na zweryfikowanie osób dotychczas niezweryfikowanych lub tych, które nawiązały stosunek pracy bez tego wymogu. Wprowadza również datę ważności informacji z rejestrów karnych, stawiając wymóg, aby były one wydane, nie wcześniej niż trzy miesiące przed nawiązaniem stosunku pracy czy dopuszczeniem do innej działalności - powiedziała sędzia rodzinna.

Zaznaczyła, że „będzie możliwość przekazywania informacji o zweryfikowaniu kolejnemu organizatorowi np. w przypadku nauczyciela, który podejmuje inne dodatkowe zajęcia, nawiązania kolejnego stosunku pracy czy kontynuowania dopuszczenia do działalności przez tego samego pracodawcę, czy organizatora”.

- Projekt zakłada również, że standardy ochrony małoletnich będą dostosowane do charakteru i rodzaju jednostki, której obowiązują - powiedziała Łopalewska.

W hotelu sprawdzą tożsamość dziecka i prawa osoby, z którą ma ono nocować

Zwróciła uwagę, że zmiany wprowadzają także „wymóg dla pracowników obiektów hotelowych weryfikacji tożsamości dziecka i uprawnienia osoby mu towarzyszącej do sprawowania nad nim opieki”.

- Wprowadzamy przepisy dot. przeprowadzenia obligatoryjnych dowodów z opinii biegłych, co do szacowania ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkołę małoletniego - zwróciła uwagę sędzia.

- Projekt zakłada zwolnienie od opłaty za wydanie informacji z rejestru dla wolontariuszy, uczniów, słuchaczy i studentów odbywających obowiązkowe praktyki zawodowe oraz dla osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i prowadzących praktyki absolwenckie - zapowiedział Łopalewska. 

Czytaj więcej

„Lex Kamilek” już obowiązuje, a wielu hotelarzy nawet o nim nie słyszało

Zdjęcia dzieci w Sieci tylko za zgodą dziecka lub przedstawiciela ustawowego

Nowe przepisy w projekcie ustawy Lex Kamilek umożliwiają przetwarzania wizerunku małoletnich wyłącznie po uzyskaniu udokumentowanej zgody. Rozwiązania mają na celu ukrócenie zjawiska sharentingu, czyli publikowania treści z życia dziecka przez rodziców.

Przetwarzanie wizerunku małoletniego możliwe będzie wyłącznie po uzyskaniu odpowiedniej zgody od przedstawiciela ustawowego, a w przypadku dziecka, które ukończyło 16 lat, od samego małoletniego. Może ono zostać w każdej chwili cofnięte. Zgoda musi być udokumentowana i zawierać m.in. cel, sposób i miejsce przetwarzania wizerunku, czas obowiązywania zgody oraz informację o ewentualnym udostępnieniu wizerunku innym podmiotom.

- Podmiot, który przetwarza wizerunek małoletniego, ma obowiązek przechowywać zgody przez cały okres przetwarzania oraz przez czas wynikający z przepisów o przedawnieniu roszczeń cywilnoprawnych związanych z przetwarzaniem danych osobowych. W przypadku przekazania przetwarzania innym podmiotom będzie to możliwe wyłącznie na podstawie umowy powierzenia zgodnej z art. 28 RODO, a dalsze wykorzystanie lub przekazywanie wizerunku bez odrębnej zgody będzie zabronione - informował w listopadzie ub.r. resort sprawiedliwości.

W czasie czwartkowego posiedzenia komisji, wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz zwróciła uwagę, że przy procedurze zakładania niebieskiej karty nauczyciele coraz częściej są straszeni, bądź składane są przeciwko nim pozwy o różnym charakterze. Są nauczyciele, którzy przeznaczają do kilku tysięcy złotych na obronę przed takimi slapami.

Przytoczono też  raport Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę „Wdrożenie Standardów Ochrony Małoletnich w Polsce 2025” wynika, że 97 proc. instytucji objętych badaniem zadeklarowało posiadanie standardów lub innej polityki ochrony dzieci spisanej w formie dokumentu.

Kontrowersje wokół Lex Kamilek

Tzw. ustawa Kamilka, inaczej lex Kamilek, została uchwalona 28 lipca 2023 r., po tragicznej śmierci ośmioletniego Kamilka z Częstochowy katowanego przez ojczyma. Sejm zmienił wówczas Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektóre inne ustawy. Głównym celem nowelizacji było wzmocnienie systemowej ochrony dzieci przed skrzywdzeniem. Zmienione przepisy weszły w życie 15 lutego 2024 r. Od tego czasu osoby podejmujące pracę w placówkach związanych z wymienioną w ustawie działalnością z dziećmi muszą przedstawiać zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego. 15 sierpnia ubiegłego roku zaczęły obowiązywać wymagania dotyczące tzw. standardów ochrony małoletnich – zdaniem ekspertów – to jeden z najważniejszych elementów ustawy. Mają pomóc wcześniej dostrzegać niepokojące sygnały świadczące o tym, że dziecku może dziać się krzywda i na nie reagować. Muszą je wprowadzić wszystkie instytucje, z których usług korzystają dzieci, m.in. placówki oświatowe (szkoły, przedszkola), opiekuńcze, wychowawcze, religijne, artystyczne, medyczne, rekreacyjne, sportowe, związane z rozwijaniem zainteresowań.

Prezydent Karol Nawrocki 29 sierpnia 2025 r. zawetował nowelę Lex Kamilek, która przewidywała m.in., że szkoły nie będą wymagały od rodziców i opiekunów zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, a jedynie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej.  

Czytaj więcej

Jest kolejne weto prezydenta Karola Nawrockiego. Chodzi o tzw. lex Kamilek

Nowelizacja wzbudzała wątpliwości na etapie prac w Sejmie i w Senacie. Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak wskazała na realne zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci poprzez „wprowadzenie nieuzasadnionych wyjątków umożliwiających całkowite odstąpienie od realizacji obowiązków weryfikacji karalności bądź obowiązki te, w sposób nieuzasadniony, łagodzi”.