Dziś karalne jest nawoływanie do nienawiści, a także surowiej traktowane popełnianie przestępstw, ze względu na takie cechy jak narodowość, pochodzenie etniczne i wyznanie lub bezwyznaniowość. Przyjęty przez rząd projekt rozszerza przesłanki o niepełnosprawność, wiek, płeć i orientację seksualną. Pierwotnie miał on objąć również tożsamość płciową, ale ostatecznie to sformułowanie wypadło z projektu.
Czytaj więcej
Specjalny zespół w prokuraturze przygotuje strategię przeciwdziałania hejtowi i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami. Nie obejdzie się bez zmian...
Przestępstwa z nienawiści. Małe zmiany o dużym znaczeniu
Jak czytamy w uzasadnieniu nowe przepisy mają na celu pełniejsze realizowanie konstytucyjnego zakazu dyskryminacji oraz wypełnienie międzynarodowych zaleceń dotyczących standardów ochrony przed mową nienawiści i przestępstwami z nienawiści.
W stosunku do pierwotnego projektu w art. 119 § 1 k.k. (przemoc lub groźba bezprawna z powodu dyskryminacji) oraz art. 257 k.k. (napaść z pobudek dyskryminacyjnych) na skutek uwag komisji kodyfikacyjnej prawa karnego zmieniono sformułowanie "z powodu jej przynależności" na "w związku z przynależnością". Ta drobna z pozoru zmiana sprawia, że karane z tego przepisu będzie znieważenie lub naruszenie nietykalności cielesnej osoby, która sama nie posiada cech, które motywowały sprawcę do przestępstwa z powodów dyskryminacyjnych. Innymi słowy przepisy te będą miały zastosowanie nie tylko w sytuacjach, w których pokrzywdzonymi są np. osoby homoseksualne czy niepełnosprawne, ale także gdy są nimi np. osoby wspierające ich prawa.
Rozszerzenie katalogu przesłanek dyskryminacyjnych określonych w art. 119, 256 i 257 kodeksu karnego sprawi, że również przestępstwa motywowane uprzedzeniami z powodu wieku, niepełnosprawności, orientacji seksualnej lub płci będą ścigane z urzędu, a nie jak obecnie w trybie prywatnoskargowym.
Czytaj więcej
Nowelizacja kodeksu karnego, zaostrzająca kary za przestępstwa motywowane uprzedzeniami ze względu na niepełnosprawność czy orientację seksualną od...
Jakie kary za przestępstwa z nienawiści?
W efekcie przyjętych przez Radę Ministrów zmian, przestępstwa motywowane uprzedzeniami będą podlegać następującym karom:
- w przypadku stosowania przemocy lub groźby bezprawnej – kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
- w przypadku nawoływania do nienawiści – kara pozbawienia wolności do 3 lat.
- w przypadku publicznego znieważenia – kara pozbawienia wolności do 3 lat.
Projekt nowelizacji wprowadza również zmiany w karaniu za przestępstwo publicznego znieważenia z nienawiści. Proponuje się uelastycznienie katalogu kar, przewidując możliwość nałożenia grzywny, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności do 2 lat.
Słabą stroną projektu, na co zwracali uwagę eksperci, jest to, że nie wprowadza on do części ogólnej kodeksu karnego definicji przestępstwa z nienawiści i określenia w jakim stopniu takie czyny wpływałyby na podwyższenie karalności (tak jak np. jest to w przypadku czynów o charakterze chuligańskim). Wówczas także inne przestępstwa takie jak podpalenie, kradzież czy zgwałcenie, motywowane rasizmem, ksenofobią czy mizoginią, mogłyby być karane surowiej.
Czytaj więcej
Znacząco spadła w Polsce liczba przestępstw motywowanych nienawiścią – twierdzi Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. W te dane powątp...
Co prawda projekt nadaje nowe brzmienie art. 53 § 2 pkt. 6, dzięki czemu popełnienie przestępstwa również z uwagi na wiek, niepełnosprawność, orientację i płeć, będzie stanowić okoliczność obciążającą, ale inny projekt nowelizacji k.k, również autorstwa MS, który jest właśnie w konsultacjach, przewiduje wykreślenie w ogóle z kodeksu katalogu okoliczności obciążających i łagodzących (pozostawiając to do decyzji sędziów).
Nowe przepisy wejdą w życie 14 dni po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
