Kompensata jest szczególnym rodzajem pomocy finansowej, której udziela Państwo w sytuacjach, kiedy pokrzywdzeni nie mogą jej otrzymać z innych źródeł, zwłaszcza od sprawcy. O kompensatę mogą ubiegać się osoby fizyczne, które na skutek czynu zabronionego doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwających dłużej niż 7 dni, a w wypadku, gdy osoba fizyczna wskutek czynu zabronionego poniosła śmierć, o kompensatę mogą ubiegać się osoby jej najbliższe.

Nowelizacja wprowadza korzystniejsze dla pokrzywdzonych - w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego - zasady przyznawania kompensaty.

Do najważniejszych zmian należą:

- umożliwienie ubiegania się o kompensatę ofiarom niektórych czynów zabronionych, tj. osób, które na skutek czynu zabronionego – a nie jak dotychczas przestępstwa - poniosły śmierć albo doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwających dłużej niż 7 dni; ta zmiana oznacza, że kompensatę będzie można przyznać np. w przypadku niepoczytalności sprawcy.

- wydłużenie okresu, w którym można ubiegać się o kompensatę - z wnioskiem można wystąpić w terminie 3 lat od ujawnienia się skutków czynu zabronionego, nie później niż 5 lat od daty jego popełnienia;

- podwyższenie wysokości świadczenia - kompensata nie może przekroczyć 25.000 zł, a w wypadku śmierci ofiary - 60.000 zł.

- wprowadzenie możliwości przyznania środków na pokrycie niezbędnych kosztów leczenia, rehabilitacji lub pogrzebu zanim zapadnie orzeczenie kończące postępowanie w sprawie(możliwość uzyskania zabezpieczenia nowacyjnego w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego);

- ograniczenie kręgu uczestników postępowania do osoby uprawnionej i prokuratora;

- zwolnienie od kosztów sądowych osób ubiegających się o przyznanie kompensaty.

Ustawa po nowelizacji nosi tytuł Ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych.

Od 13 stycznia br. roku obowiązuje również nowy formularz wniosku o przyznanie kompensaty, dostępny na stronie internetowego systemu aktów prawnych.