Prawo głosowania w referendum osób w kryzysie bezdomności zabezpieczone?

Po ostatnich wyborach samorządowych w 2018 roku wiele osób w kryzysie bezdomności wniosło skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich, że przepisy uniemożliwiły im wpisanie się do rejestru wyborców i tym samym zagłosowanie. Przepisy zostały więc zmienione, Rzecznik Praw Obywatelskich obawia się jednak, że ten sam problem może pojawić się przy nadchodzącym referendum.

Publikacja: 21.08.2023 15:34

Prawo głosowania w referendum osób w kryzysie bezdomności zabezpieczone?

Foto: Adobe Stock

Zgodnie z projektem rozporządzenia w sprawie spisu osób uprawnionych do udziału w referendum ogólnokrajowym głosy osób w kryzysie bezdomności mogły być zagrożone - jedną z rubryk w tabeli miał być „adres miejsca zamieszkania”. Zastępca RPO - Stanisław Trociuk zwrócił się więc do Ministra Cyfryzacji o dopilnowanie, by przepisy te nie uniemożliwiły głosowania osobom w kryzysie bezdomności. Już w czerwcu Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował uzupełnienie tej pozycji o adres przebywania - jak w rejestrze wyborców.

Po ostatnich wyborach samorządowych do biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpływały skargi osób w kryzysie bezdomności, które nie były w stanie wziąć udziału w wyborach. Przyczyną były przepisy, które uniemożliwiały wpisywanie wyborców bez adresu zamieszkania do rejestru wyborców. Interwencja ówczesnego Rzecznika - Adama Bodnara - zakończyła się jednak sukcesem i nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w tym zakresie weszła w życie 12 grudnia 2018 roku. Dzięki temu osoby w kryzysie bezdomności by zarejestrować się w rejestrze wyborców nie muszą podawać już urzędnikom miejsca zamieszkania a tylko adres umożliwiający kontakt z nimi.

Czytaj więcej

Wybory samorządowe 2018: bezdomni zostaną wyborcami… ale po wyborach

Pomimo że zgodnie z ustawą o referendum ogólnokrajowym „spis jest sporządzany na podstawie stałego rejestru wyborców w gminie, prowadzonego na zasadach określonych w przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy” to RPO dalej miał wątpliwości czy rubryka „adres zamieszkania” nie wyłączy osób bezdomnych z głosowania. Ponadto projektowana forma wzorów spisu wskazuje, że „w spisie sporządzonym w rejestrze automatycznie będą ujęte te osoby, które mają adres zamieszkania właściwy dla tego obwodu głosowania”. Adres zamieszkania wg Kodeksu wyborczego to z kolei taki adres, pod którym dana osoba faktycznie stale zamieszkuje i pod którym jest ujęta w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałym obwodzie głosowania zgodnie z adresem zameldowania na pobyt stały albo adresem stałego zamieszkania. Jak wskazuje Stanisław Trociuk w piśmie do Ministra Cyfryzacji, projekt ten nie odnosi się zatem do osób, które mogą być ujęte w rejestrze w oparciu o adres stałego przebywania.

Odpowiedź Ministra Cyfryzacji Janusza Cieszyńskiego uspokaja jednak, że problem niemożności zarejestrowania się w spisie wyborczym osób bezdomnych nie wystąpi. Tłumaczy, że osoba w kryzysie bezdomności „składając wniosek o ujęcie w obwodzie głosowania w Centralnym Rejestrze Wyborców w miejsce adresu stałego zamieszkania będzie uprawniona do podania adresu, pod którym będzie możliwe skontaktowanie się z nią przez pracowników urzędu gminy”. W związku z tym zmiany w projektowanym rozporządzeniu mają nie być potrzebne, a prawa osób w kryzysie bezdomności mają być zabezpieczone.

Czytaj więcej

Przewodnik wyborczy: co trzeba wiedzieć przed wizytą w lokalu

Czytaj więcej

Jak ma postąpić wyborca, który nie chce wziąć udziału w referendum?

Zgodnie z projektem rozporządzenia w sprawie spisu osób uprawnionych do udziału w referendum ogólnokrajowym głosy osób w kryzysie bezdomności mogły być zagrożone - jedną z rubryk w tabeli miał być „adres miejsca zamieszkania”. Zastępca RPO - Stanisław Trociuk zwrócił się więc do Ministra Cyfryzacji o dopilnowanie, by przepisy te nie uniemożliwiły głosowania osobom w kryzysie bezdomności. Już w czerwcu Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował uzupełnienie tej pozycji o adres przebywania - jak w rejestrze wyborców.

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Podatki
Sprzedali odziedziczone mieszkanie. Zapędy fiskusa musiał zastopować sąd
Zawody prawnicze
Czystki w krakowskich prokuraturach. To ewenement w skali całego kraju
Sądy i trybunały
Pracownicy sądów i prokuratur przedstawili swoje żądania Bodnarowi
Zadania
Zielona rewolucja w polskich miastach. Muszą stworzyć plany klimatyczne
Materiał Promocyjny
Jakie są główne zalety systemów do zarządzania zasobami ludzkimi?
Sądy i trybunały
Ujawniono drugi przypadek inwigilowania Pegasusem sędziego w Polsce
Prawo karne
Polak skazany na dożywocie w Kongu jest już na wolności