Reklama

„Nadchodzą ekscytujące czasy!”. Nowe odkrycie podważa teorie o powstawaniu czarnych dziur

Naukowcy odkryli największe jak dotąd połączenie dwóch masywnych czarnych dziur. W jego wyniku powstał obiekt o masie około 225 razy większej od masy Słońca. Odkrycie podważa obecne teorie dotyczące powstawania czarnych dziur.

Publikacja: 19.07.2025 07:10

Nowe odkrycie naukowców podważa teorie dotyczące powstawania czarnych dziur / zdjęcie ilustracyjne

Nowe odkrycie naukowców podważa teorie dotyczące powstawania czarnych dziur / zdjęcie ilustracyjne

Foto: sakkmesterke / Adobe Stock

Odkrycie zjawiska możliwe było dzięki współpracy trzech detektorów fal grawitacyjnych działających w ramach sieci LIGO-Virgo-KAGRA (LVK).

LIGO-Virgo-KAGRA (LVK), czyli sieć detektorów fal grawitacyjnych

LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) jest zaawansowaną siecią detektorów fal grawitacyjnych. Urządzenia te służą do pomiaru drobnych drgań czasoprzestrzeni, zwanych falami grawitacyjnymi, które spowodowane są nagłymi wydarzeniami kosmicznymi. Pierwsze detektory fal grawitacyjnych powstały w latach 90. XX wieku. Wcześniej obserwacja wszechświata możliwa była jedynie za pomocą promieniowania elektromagnetycznego (światła widzialnego, fal radiowych i podczerwieni).

LVK składa się z trzech interferometrów:

  • LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) – w jego skład wchodzą dwa detektory na terenie Stanów Zjednoczonych (jeden w Livingston w Luizjanie, a drugi w Hanford w stanie Waszyngton);
  • Virgo – działa we Włoszech;
  • KAGRA (Kamioka Gravitational Wave Detector) – jest zlokalizowany w Japonii.

Współpraca między wspomnianymi detektorami umożliwia bardziej precyzyjne lokalizowanie źródeł fal grawitacyjnych i prowadzenie obserwacji astronomicznych w oparciu o te fale. Detektory w trakcie swojej działalności wykryły ok. 300 zderzeń czarnych dziur. Do tej pory za najmasywniejsze uznawano te ze zdarzenia oznaczonego jako GW190521, które zaobserwowano w 2021 roku. Całkowita masa czarnych dziur była wówczas 140 razy większa niż masa Słońca.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Odkryto kosmiczny relikt. Obiekt trwał „zamrożony w czasie" przez miliardy lat

Naukowcy odkryli największe w historii połączenie dwóch masywnych czarnych dziur

W wyniku współpracy w ramach LVK naukowcy 23 listopada 2023 roku odkryli rozbłysk fal grawitacyjnych, któremu nadali nazwę GW231123. W jego wyniku doszło do największego w historii połączenia dwóch masywnych czarnych dziur. Jedna z nich miała masę około 140 mas Słońca, natomiast druga – około 100 mas Słońca. Wspomniane czarne dziury posiadały jednak nie tylko dużą masę, ale także bardzo szybko wirowały. W wyniku połączenia powstał obiekt o masie 225 razy większej niż masa Słońca, oddalony od Ziemi o około 10 miliardów lat świetlnych.

- Nie sądzimy, aby możliwe było powstanie czarnych dziur o takich masach w wyniku typowego mechanizmu zapadania się gwiazdy po jej śmierci – zaznaczył cytowany przez serwis ScienceNews, fizyk Mark Hannam z Uniwersytetu w Cardiff w Walii, pracujący w LIGO.

Fizycy podejrzewają, że każda ze wspomnianych dwóch czarnych dziur powstała w wyniku wcześniejszego połączenia innych czarnych dziur. Teoria ta uzasadnia ich ogromną masę i szybkość wirowania.

„Nadchodzą ekscytujące czasy!” Nowe odkrycie podważa dotychczasowe teorie 

Odkrycie  dotyczące największego w historii połączenia dwóch masywnych czarnych dziur zmusza naukowców do ponownego przemyślenia modeli powstawania czarnych dziur.

Reklama
Reklama

- Mimo że najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem pozostaje połączenie czarnych dziur, bardziej złożone scenariusze mogą być kluczem do rozszyfrowania jego nieoczekiwanych cech. Nadchodzą ekscytujące czasy! – podkreślił Gregorio Carullo z Uniwersytetu w Birmingham i członek LVK, cytowany przez serwis phys.org.

Odkrycie zaprezentowane zostanie na 24. Międzynarodowej Konferencji na temat Ogólnej Teorii Względności i Grawitacji (GR24) oraz 16. Konferencji im. Edoardo Amaldiego na temat Fal Grawitacyjnych. Konferencje te zaplanowano na 14–18 lipca 2025 roku. Odbędą się wspólnie na spotkaniu GR-Amaldi w Glasgow w Szkocji w Wielkiej Brytanii.

Kosmos
Naukowcy rozwiązali jedną z największych zagadek astronomii. Odkryto „brakujące ogniwo”
Kosmos
„To nie powinno tam występować". Nowe odkrycie astronomów podważa standardowe teorie
Kosmos
Zagadka niewidocznej strony Księżyca rozwiązana? Chińscy badacze mają nowe dowody
Kosmos
„Zbyt silny, by mógł być prawdziwy". Astronomowie odkryli coś, czego teoretycznie nie powinno być
Kosmos
Wielkie rozczarowanie na księżycu Jowisza? Nowe badania podważają stare teorie
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama