Do Rządowego Centrum Legislacji trafił projekt zmian w Regulaminie urzędowania prokuratur. Ma on na celu dostosowanie przepisów rozporządzenia do przystąpienia Polski do Prokuratury Europejskiej. Chodzi o rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych m.in. do występowania o Europejskie Nakaz Aresztowania (dyrektor departamentu w Prokuraturze Krajowej, naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, naczelnik wydziału zamiejscowego, prokurator regionalny lub prokurator okręgowy).
Współpraca prokuratorów
Określono przepisy, które mają zastosowanie do współpracy prokuratora z prokuratorami Prokuratury Europejskiej w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Pojawiają się nowe obowiązki informacyjne prokuratur wobec Prokuratury Europejskiej w odniesieniu do przestępstw objętych jej jurysdykcją. Opisano obowiązki prokuratora po przejęciu sprawy przez Prokuraturę Europejską oraz po przejęciu sprawy od Prokuratury Europejskiej. Do czasu uzyskania wiadomości o podjętej przez Prokuraturę Europejską decyzji o przejęciu — lub nie - postępowania lub rozstrzygnięcia sporu o właściwość, polska prokuratura podejmować ma jedynie czynności niecierpiące zwłoki. Kiedy zaś zapadnie decyzja o przejęciu sprawy przez PE krajowy prokurator wyda postanowienie o przekazaniu jej oraz zarządzi wykreślenie sprawy jako załatwionej.
Z kolei po przejęciu sprawy z Prokuratury Europejskiej wydawane będzie postanowienie o wszczęciu postępowania karnego, a jeśli w sprawie wszczęto już wcześniej postępowanie krajowe, w razie potrzeby występuje się z wnioskiem o przedłużenie czasu jego trwania.
Nowelizacja innych ustaw
Zmiana regulaminu urzędowania prokuratur, to nie wszystko. W RCL pojawił się także projekt nowelizacji kilku ustaw: m.in. o Straży Granicznej, kodeksu postępowania karnego i skarbowego oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.
Na ich mocy w przypadkach, w których maksymalny wymiar kary za przestępstwo będące przedmiotem postępowania przygotowawczego wynosi co najmniej cztery lata więzienia, państwa członkowskie mają zapewnić, by delegowani prokuratorzy europejscy mieli prawo do zarządzenia czynności przechwytywania wiadomości elektronicznych wysyłanych do podejrzanego, lub oskarżonego lub za pomocą dowolnych środków łączności elektronicznej.
W procedurze karnej pojawić się mają nowe definicje. I tak, postępowanie europejskie oznaczać będzie postępowanie karne prowadzone lub nadzorowane przez prokuratora PE. Z kolei ten ostatni będzie prokuratorem wskazanym przez właściwy organ Polski i powołany na urząd prokuratora europejskiego lub na urząd delegowanego prokuratora europejskiego. Dopuszczalne będzie przeprowadzenie w postępowaniu europejskim czynności procesowej online nawet wówczas gdy prawo polskie nie przewiduje przeprowadzenia czynności w takiej formie. Będzie to mieć szczególne znaczenie w sytuacji gdy prowadzone postępowania będą miały charakter transgraniczny, więc konieczne będzie prowadzenie czynności na terenie kilku krajów członkowskich. Prokurator Prokuratury Europejskiej otrzyma prawo do inicjowania postępowań dotyczących odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.
Polski rząd podjął decyzję o przystąpieniu Polski do PE 27 grudnia 2023 r. Nasi krajowi prokuratorzy pozytywnie oceniają samo przystąpienie do PE. Nie oznacza to jednak, że nie dostrzegają zagrożeń.
Czytaj więcej
W tym roku nie wystarczy pieniędzy na zatrudnienie wszystkich prokuratorów delegowanych z Polski do Prokuratury Europejskiej - informuje RMF FM.
Niezależność prokuratorów
- Problemem w Prokuraturze Europejskiej jest podejście do niezależności. Pierwszego dnia naszej obecności w PE powinniśmy wystąpić z inicjatywą jej reformy poprzez stworzenie realnych gwarancji niezależności dla prokuratorów prowadzących śledztwa. Na tę chwilę prokurator delegowany do PE ma pozycję ustrojową słabszą od naszych asesorów, którzy przez trzy lata podlegają kompleksowej ocenia, a każda ich decyzja procesowa kończąca postępowanie musi być aprobowana przez przełożonego. Decyzje prokuratorów delegowanych do PE podlegają dużo głębszej ingerencji – mówi prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP. I dodaje, że inne zagrożenia wynikają z niczym nieograniczonej możliwości odbierania spraw prokuratorom delegowanym i przenoszenia ich do prowadzenia do innych państw.
Etap: uzgodnienia międzyresortowe
Czytaj więcej
Prokuratorzy będą musieli wykazywać się większą aktywnością w postępowaniach przed sądem. Zweryfikują też wydatki na sporządzanie opinii biegłych.
