Przypomnijmy, że 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 7/22) zanegował praktykę ZUS, który pomniejszał świadczenie osobom osobom urodzonym po 1948 r., decydującym się na złożenie wniosku o emeryturę w czerwcu. Gdyby zrobiły to w kwietniu lub maju, ich świadczenie byłoby dużo wyższe. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji kwartalnej, którymi zostały objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
I choć już wcześniej ustawowo rozwiązano ten problem w przypadku osób, które przechodziły na emeryturę od czerwca 2020 r., nie przewidziano regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo wysokości świadczenia osobom, które przeszły na emeryturę w czerwcu wcześniej, w latach 2009-2019. Po wyborach parlamentarnych w 2023 r. nowy rząd obiecał rozwiązanie i dla nich.
Czerwcowe emerytury na nowo ustalone. Rząd proponuje zmiany
Proponowane zmiany polegają na tym, że w przypadku ustalenia wysokości emerytury według nowych zasad w czerwcu danego roku w latach 2009-2019 waloryzacji kapitału początkowego i składek, zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego, dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. W związku z tym przygotowany projekt określa zasady ustalenia wysokości emerytur i rent rodzinnych przyznanych w czerwcu na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w latach 2009-2019.
Czytaj więcej
Przepisy obowiązującej od końca 2021 r. nowelizacji, która miała poprawić sytuację osób przechodzących na emeryturę w czerwcu, ale pominęła tych z...
W przypadku osoby, której przyznano emeryturę lub rentę rodzinną w czerwcu w latach 2009-2019, jej emerytura lub renta rodzinna, na jej wniosek złożony do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podlegałaby ponownemu ustaleniu wysokości. W celu obliczenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej, która miałaby zostać na bieżąco wypłacana świadczeniobiorcy od daty złożenia wniosku, emeryturę lub rentę rodzinną Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustaliłby na dzień jej przyznania w czerwcu w latach 2009-2019, z uwzględnieniem przepisów art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a i 2b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.
Oznacza to, że ZUS ponownie ustali wysokość świadczenia w dacie jego przyznania, tj. emerytur i rent rodzinnych przyznanych w czerwcu w latach 2009-2019, z zastosowaniem rozwiązania, że waloryzacji składek dokonuje się w taki sam sposób jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Tak ustalona wysokość emerytury i renty rodzinnej podlegałaby następnie waloryzacji na zasadach, jakie obowiązywały po dniu przyznania emerytury lub renty rodzinnej. Emerytura lub renta rodzinna w nowej wysokości, uwzględniającej wyżej opisane obliczenie, przysługiwałaby od miesiąca złożenia wniosku do ZUS.
Pół roku na wniosek o nowe ustalenie czerwcowej emerytury
Wniosek, który będzie można złożyć również w formie elektronicznej, ma zawierać dane osoby, która ubiega się o ustalenie wysokości emerytury lub renty rodzinnej, żądanie wnioskodawcy, ze wskazaniem świadczenia o jakie się ubiega oraz podpis wnioskodawcy lub jego przedstawiciela ustawowego. Taki wniosek świadczeniobiorca będzie mógł złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, które planowane jest na 1 czerwca 2025 r.
Decyzję w sprawie ustalenia wysokości świadczenia ZUS wydawałby w terminie 60 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji. Postępowanie zostanie jednak zawieszone przez ZUS, jeśli świadczeniobiorca przed dniem wejścia w życie ustawy złożył odwołanie do sądu od decyzji ZUS ws. ustalenia emerytury lub renty rodzinnej. ZUS wróci do sprawy po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Czytaj więcej
Seniorzy poszkodowani w wyniku ustawy emerytalnej z 2012 roku, mają szansę na wyrównanie swoich świadczeń oraz uzyskanie rekompensat i to mimo brak...
Nie będzie mniej i bardziej korzystnych miesięcy na złożenie wniosku o emeryturę
Projekt ustawy ma też zawierać propozycję nowej metody obliczania kwartalnych wskaźników waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie oraz kapitału początkowego. Jej celem będzie zniesienie sezonowości przy ustalaniu wysokości emerytur i wyeliminowanie obecnie funkcjonujących mniej lub bardziej korzystnych miesięcy przejścia na emeryturę.
„Obecne kwartalne wskaźniki waloryzacji zewidencjonowanych składek i kapitału początkowego, liczone zgodnie z obowiązującymi przepisami odznaczają się dużą zmiennością w ciągu roku, co oznacza w konsekwencji zróżnicowanie sytuacji ubezpieczonych w zależności od miesiąca przechodzenia na emeryturę. Stąd też zostanie zaproponowana zmiana metody liczenia kwartalnych wskaźników waloryzacji składek, tak by wyeliminować zjawisko sezonowości przechodzenia na emeryturę i problem miesięcy bardziej lub mniej korzystnych na przejście na emeryturę, podobny do emerytur czerwcowych” - czytamy w opisie projektowanych zmian.
