Rutte powiedział, że po incydencie z rosyjskimi rakietami i dronami bardzo szybko rozmawiał telefonicznie z premierem Donaldem Tuskiem i prezydentem Karolem Nawrockim. Obaj przedstawili mu sytuację jako niebezpieczną. Sekretarz generalny NATO podkreślił, że zdarzenie było związane z niesprowokowaną rosyjską wojną przeciwko Ukrainie i było absolutnie nie do przyjęcia.

Pytany o możliwość uruchomienia art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, wyjaśnił, że sam incydent nie oznacza automatycznego zastosowania klauzuli zbiorowej obrony. Takie sytuacje są oceniane przez krajowe instytucje, a także wspólnie z NATO. Kluczowe jest ustalenie, co dokładnie się wydarzyło, oraz przypisanie odpowiedzialności.

Jednocześnie powtórzył, że Sojusz jest gotowy bronić każdego skrawka terytorium państw członkowskich. – Polska nie jest tutaj sama – podkreślał. Przypomniał, że pozostałych 31 sojuszników wspiera jej bezpieczeństwo, tak jak Polska uczestniczy w ochronie innych państw NATO. Jako przykład podał działania podjęte podczas incydentu. Do obrony polskiego terytorium poderwano nie tylko polskie F-16, ale również samoloty holenderskie i maszyny innych państw sojuszniczych. Rutte przypomniał też o polskich żołnierzach wspierających obronę Łotwy i Rumunii.

Czytaj więcej

Marek Kutarba: NATO powinno straszyć Rosję w sprawie Królewca. Mimo gróźb atomowych

Rutte stanął w obronie Trumpa. „To w interesie Polski”

W rozmowie pojawił się również temat kontrowersyjnej wypowiedzi Donalda Trumpa, który określił Władimira Putina mianem przyjaciela.

– Wezmę w obronę prezydenta USA – stwierdził Rute. Podkreślił, że utrzymywanie dobrych osobistych relacji z rosyjskim przywódcą leży w interesie Polski, Estonii i każdego państwa należącego do Sojuszu.

Rutte uzasadniał to koniecznością zachowania kanałów komunikacji między przywódcami mocarstw nuklearnych. Przypomniał kryzys kubański z lat 60., kiedy brak odpowiednich relacji i jasnych kanałów porozumiewania się mógł doprowadzić do katastrofalnej eskalacji. Jego zdaniem prezydenci Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin muszą być w stanie ze sobą rozmawiać, nawet jeśli ich państwa pozostają w konflikcie.

Szef NATO zaznaczył, że dobre relacje osobiste nie oznaczają akceptacji działań Kremla. Podkreślił, że wojny kończą się przy stole negocjacyjnym, a bezpośredni kontakt między przywódcami może pomóc uniknąć nieporozumień prowadzących do eskalacji.

Czytaj więcej

NATO nie zawsze odpowie Rosji „wet za wet”. Mark Rutte: Nie zawsze ujawnimy odpowiedź

Rutte o negocjacjach w sprawie Ukrainy. Dwie równoległe ścieżki

Sekretarz generalny NATO przedstawił dwa równoległe cele działań wobec wojny Rosji przeciwko Ukrainie. Pierwszym jest doprowadzenie do zakończenia konfliktu. Rutte podkreślił, że kluczową rolę w przełamaniu impasu z Moskwą mogą odegrać Stany Zjednoczone. Wymienił wysiłki specjalnego wysłannika Trumpa Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, którzy – jak mówił – pracują nad porozumieniem wspólnie z Europejczykami i Ukraińcami.

Drugim celem jest zapewnienie, by po zakończeniu wojny Ukraina pozostała silnym i suwerennym państwem, zdolnym powstrzymać Rosję przed kolejną agresją. Rutte nie chciał komentować szczegółów propozycji negocjacyjnych, w tym doniesień o możliwym powiązaniu członkostwa Ukrainy w NATO z ustępstwami terytorialnymi.

Podkreślał natomiast, że presja na Rosję i dalsze wsparcie dla Kijowa są niezbędne, by zmienić kalkulacje Władimira Putina. Przywołał szacunki, według których rosyjska armia traci nawet 50 tys. żołnierzy zabitych i rannych miesięcznie. Wskazywał też na działania NATO, takie jak Baltic Sentry i Eastern Sentry, uruchomione po poważnych incydentach związanych z bezpieczeństwem.

Rutte zapewnił, że Sojusz nie zamierza rezygnować ze wspierania Ukrainy. Jego zdaniem tylko utrzymanie zdolności obronnych tego kraju na możliwie wysokim poziomie może sprawić, że Rosja nie zdecyduje się ponownie na agresję.