„Niech to odznaczenie stanie się tam symbolem pamięci o dziesiątkach tysięcy niewinnych Polaków bestialsko zamordowanych podczas Rzezi Wołyńskiej. Skoro skorumpowana elita ukraińska nie potrafi, zrobię to za nich” – dodał.
Mateusz Morawiecki otrzymał Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy w czerwcu 2022 r. podczas wizyty w Kijowie. Odznaczenie przyznał mu prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, a informację ogłosił premier Ukrainy Denys Szmyhal. Tego samego dnia identycznym orderem uhonorowany został też ówczesny wicepremier Jarosław Kaczyński. Było to wyróżnienie za wsparcie Polski dla Ukrainy — zarówno przed rosyjską inwazją, jak i po jej rozpoczęciu.
Order Księcia Jarosława Mądrego to jedno z najwyższych ukraińskich odznaczeń państwowych dla cudzoziemców.
Wołodymyr Zełenski przynał honorowe miano „Bohaterów UPA”
Zaczęło się od decyzji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który nadał honorowe miano „Bohaterów UPA” jednej z jednostek wojskowych i tym samym wywołał falę krytycznych głosów nad Wisłą. Wyjaśnił, że uczynił to „w celu przywrócenia historycznych tradycji narodowego wojska oraz uwzględniając wzorowe wykonywanie powierzonych zadań podczas obrony integralności terytorialnej i niepodległości Ukrainy”.
– To haniebny akt, który doprowadził polsko-ukraińskie relacje do stanu, w którym dawno nie były i na który reakcja musi być absolutnie zasadnicza – ocenił Morawiecki.
Czytaj więcej
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, w piątym roku wojny, budując polityczny kapitał chce utrwalić w rodakach przekonanie, że jest człowiekiem nie...
Decyzja ta wywołała falę krytyki w Polsce. Negatywnie ocenili ją m.in. premier Donald Tusk, szef MON, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, resort dyplomacji, a prezydent Karol Nawrocki 19 czerwca poinformował, że zdecydował o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego. W odpowiedzi dzień później Zełenski odesłał order do Warszawy za pośrednictwem firmy kurierskiej.
Następnie Orderu Orła Białego zrzekli się byli prezydenci Ukrainy: Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko oraz Petro Poroszenko, a innych polskich odznaczeń państwowych zrzekli się: minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha, szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, jego zastępca Ihor Żowkwa oraz ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar. Prezes PiS Jarosław Kaczyński poinformował zaś, że zwróci przyznany mu w 2022 r. ukraiński Order Księcia Jarosława Mądrego.
Czym byla Ukraińska Powstańcza Armia (UPA)
Ukraińska Powstańcza Armia pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. Według polskich historyków, w lipcu 1943 r. oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków na Wołyniu, co stało się kulminacją zbrodni określanej w Polsce jako ludobójstwo wołyńskie. Za sprawców uznawani są członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podporządkowanej jej UPA.
Czytaj więcej
Nie ma jeszcze listy działaczy, którzy mogą znaleźć się w ukraińskim Panteonie Narodowym, jednak niewykluczone, że będzie tam Stepan Bandera – powi...
Polska uznaje zbrodnie popełnione na ludności polskiej za ludobójstwo, natomiast wielu ukraińskich historyków i polityków interpretuje je jako element szerszego konfliktu polsko-ukraińskiego, za który odpowiedzialność ponosiły obie strony. Jednocześnie w ukraińskiej pamięci historycznej OUN i UPA są często postrzegane jako symbole walki o niepodległość oraz powojennego oporu przeciwko Związkowi Sowieckiemu.
– Żądam deportacji z Polski wszystkich osób, którzy posługują się takimi symbolami – powiedział Morawiecki podczas konferencji prasowej.
