Cała pierwsza dekada XXI wieku oraz lata bezpośrednio po niej, aż do około 2014 r., charakteryzowały się permanentnym niedofinansowaniem Wojska Polskiego, częstymi cięciami budżetowymi i drastycznym ograniczeniem wydatków modernizacyjnych. Choć w 2001 r. formalnie uchwalono ustawę gwarantującą wydatki na obronność na poziomie 1,95 proc. PKB, to w praktyce wskaźnik ten przez kilkanaście lat był regularnie zaniżany.
Trwały i radykalny odwrót od polityki cięć i oszczędzania na armii nastąpił dopiero w 2014 r., co było bezpośrednim skutkiem rosyjskiej agresji na Ukrainę – aneksji Krymu. Dopiero wtedy w Polsce pojawił się konsensus co do konieczności realnego podnoszenia wydatków, co zapoczątkowało trwający do dziś proces masowej repartycji środków na obronność i bicia kolejnych rekordów wydatkowych w relacji do PKB.
Czytaj więcej:
Globalne wydatki na zbrojenia niemal się podwoiły, ale producenci uzbrojenia coraz częściej nie nadążają z realizacją zamówień. Brakuje ludzi, komp...
Pro
„W 2026 r. planujemy wydać 200 mld zł, co ma stanowić 4,8 proc. PKB” – poinformowało niedawno „Rzeczpospolitą” biuro prasowe Ministerstwa Obrony Narodowej. W 2022 r. było to 2,22 proc., w 2023 r. niespełna 3,3 proc., w 2024 r. 3,8 proc., a w zeszłym roku prawie 4,3 proc.
Dziewięciu ministrów obrony od 2001 r. Sondaż wskazał najlepszego
Od początku XXI wieku funkcję szefa MON sprawowało dziewięciu ministrów. Rekordzistą jest Mariusz Błaszczak, który stanowisko to objął jeszcze w pierwszym rządzie Mateusza Morawieckiego i nie stracił go nawet w „rządzie dwutygodniowym”, choć PiS zmienił wówczas niemal wszystkich szefów resortów. Błaszczak kierował ministerstwem łącznie przez 2164 dni.
Drugi najdłuższy staż w MON miał Tomasz Siemoniak (2011-2015, razem 1567 dni), trzeci – Jerzy Szmajdziński (2001-2005, 1473 dni), a czwarty – Bogdan Klich (2007-2011, 1355 dni). Obecny szef MON, Władysław Kosiniak-Kamysz, za niecały miesiąc będzie obchodził jubileusz 1000. dnia w fotelu ministra obrony.
Sondaż: Kto był najlepszym polskim ministrem obrony narodowej w XXI wieku?
Kto był najlepszym ministrem obrony w XXI wieku? O to zapytaliśmy w sondażu, przeprowadzonym dla rp.pl przez agencję SW Research.
Czytaj więcej
Która ekipa rządząca bardziej wzmocniła polską armię – Prawa i Sprawiedliwości, czy Koalicji 15 października? Na to pytanie odpowiedzieli uczestnic...
Największy odsetek wskazań uzyskał Radosław Sikorski, obecny minister spraw zagranicznych, który kierował MON w latach 2005-2007 w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego. Jego nazwisko wybrało 18,1 proc. ankietowanych. Na drugim miejscu uplasował się Mariusz Błaszczak (11,6 proc.), wyprzedzając Władysława Kosiniaka-Kamysza (9,5 proc.).
Na dalszych miejscach znaleźli się Jerzy Szmajdziński (5 proc.), Bronisław Komorowski (4 proc.) i Antoni Macierewicz (2,5 proc.). Stawkę zamykają Tomasz Siemoniak (2,2 proc.), Bogdan Klich (2 proc.) i Aleksander Szczygło, który zginął w katastrofie smoleńskiej (1,8 proc.), a ministrem był najkrócej – jako jedyny w XXI wieku nie sprawował tej funkcji nawet przez rok. Największa grupa respondentów (43,3 proc.) nie wskazała najlepszego szefa MON.
– Radosława Sikorskiego za najlepszego szefa MON nieco częściej uważają mężczyźni (20 proc.) niż kobiety (16 proc.). Taką opinię wyraża częściej niż co czwarta osoba do 24. roku życia (27 proc.) i ponad co piąty respondent, którego dochód nie przekracza 3000 zł netto (22 proc.). Ze względu na miejsce zamieszkania opinię, że to Radosław Sikorski najlepiej sprawował funkcję ministra obrony najczęściej wyrażają respondenci z miast o wielkości od 20 tys. do 99 tys. mieszkańców (23 proc.) – komentuje wyniki zwycięzcy sondażu Justyna Sobczak, Senior Project Manager w agencji SW Research.
Metodologia badania
Badanie zostało przeprowadzone przez agencję badawczą SW Research wśród użytkowników panelu on-line SW Panel w dniach 11-12 sierpnia 2026 r. Analizą objęto grupę 800 internautów powyżej 18. roku życia. Próba została dobrana w sposób losowo-kwotowy. Struktura próby została skorygowana przy użyciu wagi analitycznej tak, by odpowiadała strukturze Polaków powyżej 18. roku życia pod względem kluczowych cech związanych z przedmiotem badania. Przy konstrukcji wagi uwzględniono zmienne społeczno-demograficzne.