O odznaczeniu Andrzeja Poczobuta Orderem Orła Białego Karol Nawrocki zdecydował przed Dniem Niepodległości w 2025 roku Przemawiając podczas uroczystości wręczenia odznaczeń mówił, że ma nadzieję, że osobiście wręczy Order polsko–białoruskiemu dziennikarzowi i działaczowi polskiej mniejszości na Białorusi.
2 maja Szef Gabinetu Prezydenta Paweł Szefernaker poinformował, że dzięki uwolnieniu Poczobuta 28 kwietnia, będzie to możliwe podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie. Tego dnia Andrzej Poczobut odbierze z rąk Prezydenta RP Karola Nawrockiego Order Orła Białego.
Zatrzymanie i proces Andrzeja Poczobuta
Andrzej Poczobut to jeden z najbardziej znanych więźniów politycznych reżimu Aleksandra Łukaszenki. Już w 2011 i 2012 roku usłyszał zarzuty o znieważenie białoruskiego dyktatora Aleksandra Łukaszenki, w 2011 skazano go na 3 lata więzienia w zawieszeniu na 2, a w 2012 umorzono postępowanie.
Ponownie publicysta i działacz Związku Polaków na Białorusi został zatrzymany 25 marca 2021 roku w Grodnie, podczas nasilających się represji wobec opozycji i niezależnych środowisk po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi z 2020 roku
Czytaj więcej
Andrzej Poczobut po dwóch latach więzienia stanął przed sądem w Grodnie. Wyrok wyda Aleksander Łukaszenko.
Proces Poczobuta rozpoczął się w styczniu 2023 roku Białoruski sąd oskarżył go o „podżeganie do nienawiści” oraz „działania wymierzone w bezpieczeństwo państwa”. W praktyce chodziło przede wszystkim o jego działalność dziennikarską, krytykę władz w Mińsku oraz pielęgnowanie polskiej historii na terenach dzisiejszej Białorusi. W lutym 2023 roku został skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Organizacje praw człowieka uznały go za więźnia politycznego. Podczas odbywania kary 38118531 wielokrotnie był przetrzymywany w karcerze, pozbawiano go leków.
Od momentu jego aresztowania trwały intensywne starania o uwolnienie dziennikarza. W sprawę angażowały się polskie rządy, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, organizacje praw człowieka, Parlament Europejski oraz międzynarodowe środowiska dziennikarskie. Regularnie organizowano akcje solidarnościowe, protesty i kampanie społeczne przypominające o jego losie. Senat RP wielokrotnie apelował o uwolnienie Poczobuta oraz innych więźniów politycznych przetrzymywanych przez reżim Łukaszenki.
Czytaj więcej
Aleksander Łukaszenko wypuścił z więzień najważniejszych liderów opozycji demokratycznej, ale najbardziej znanego na Białorusi Polaka pozostawił za...
Przełom nastąpił dopiero 28 kwietnia 2026 roku. Andrzej Poczobut odzyskał wolność po ponad pięciu latach spędzonych w białoruskim więzieniu, dzięki wspólnym staraniom polskich i amerykańskich służb i dyplomatów, w tym prezydenta Donalda Trumpa i jego wysłannika Johna Coale’a.
