Reklama

Długa kolejka po ułaskawienie. Znamy powody braku decyzji prezydenta

Blisko pół roku prezydentury i ani jednego ułaskawienia. 40 próśb o zastosowanie prawa łaski skierowanych do prezydenta Karola Nawrockiego wciąż bez rozstrzygnięcia.

Publikacja: 24.01.2026 07:11

Prezydent RP Karol Nawrocki oraz były prezydent Andrzej Duda

Prezydent RP Karol Nawrocki oraz były prezydent Andrzej Duda

Foto: PAP/Piotr Nowak

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Dlaczego prezydent Karol Nawrocki dotychczas nie podjął ani jednej decyzji o ułaskawieniu?
  • Co wstrzymuje proces podejmowania decyzji o ułaskawieniu?
  • Jakie różnice istnieją między podejściem prezydenta Karola Nawrockiego a jego poprzednika, Andrzeja Dudy?
  • Jakie zmiany w konstytucji są rozważane w kontekście prawa łaski?

Od 6 sierpnia ubiegłego roku do 13 stycznia 2026 r. do do prezydenta RP skierowano już 40 tzw. stanowisk prokuratora generalnego o ułaskawienie. W żadnej ze spraw Karol Nawrocki nie wydał dotychczas rozstrzygnięcia. „Nie zapadła żadna decyzja Prezydenta RP w przedmiocie stosowania prawa łaski. Wśród skierowanych do Kancelarii Prezydenta wniosków nie stwierdzono wniosków pochodzących od tzw. osób publicznych” – odpowiada „Rzeczpospolitej” prok. Anna Adamiak, rzeczniczka prokuratora generalnego. KPRP przyznaje, że „wnioski, które wpłynęły do Kancelarii Prezydenta są obecnie procedowane i czekają na decyzję Prezydenta RP”.

Pół roku bez ułaskawienia. Prezydent Andrzej Duda pierwszą decyzję wydał już po tygodniu

To wyjątkowo długo. Prezydent Andrzej Duda, który pierwszą kadencję rozpoczął 6 sierpnia 2015 r., pierwsze decyzje ułaskawieniowe – odmowne wobec czterech osób – podjął już 13 października 2015 r. Pierwsze prawo łaski – w sumie wobec aż siedmiu osób – wydał 16 listopada pierwszego roku prezydentury. M.in. wobec osób skazanych za oszustwo (w okresie recydywy), rozbój, handel narkotykami. Powodem były względy humanitarne, jak wskazano w lakonicznym uzasadnieniu i odległy okres popełnianych przestępstw wynoszący po kilkanaście lat. Kiedy prezydent Duda rozpoczął drugą kadencję, decyzję w przedmiocie prawa łaski wydał już tydzień po zaprzysiężeniu i odmówił prawa łaski sześciu osobom mimo pozytywnych opinii sądów.

Czytaj więcej

Prezydent Duda ułaskawił Ogórek i Ziemkiewicza?

„Rzeczpospolita” zapytała Kancelarię Prezydenta Karola Nawrockiego, dlaczego wciąż, mimo upływu blisko pół roku na stanowisku, nie podjął żadnej decyzji.

Reklama
Reklama

„Każda sprawa dotycząca ułaskawienia wymaga indywidualnej, pogłębionej analizy”

„Długie procedowanie wniosków o zastosowanie prawa łaski nie wynika z wprowadzenia nowych, sformalizowanych procedur w Kancelarii Prezydenta RP, lecz z charakteru samej prerogatywy oraz wagi decyzji podejmowanej przez Prezydenta. Nie jest więc niczym nowym” – odpowiada na pytania „Rzeczpospolitej” biuro mediów KPRP.

Decyzja może zostać podjęta dopiero po uznaniu, że materiał sprawy jest kompletny i pozwala na odpowiedzialne rozstrzygnięcie

Podkreśla, że „prawo łaski jest nadzwyczajną kompetencją konstytucyjną, ingerującą w prawomocne orzeczenia sądów. Nie stanowi elementu zwykłego postępowania karnego ani środka odwoławczego”, dlatego też „każda sprawa wymaga indywidualnej, pogłębionej analizy, obejmującej nie tylko akta postępowania, lecz także opinie sądów i Prokuratora Generalnego oraz ocenę okoliczności humanitarnych i skutków społecznych decyzji”.

Kancelaria Prezydenta odpowiada również, że nie jest związana żadnymi terminami. „Prezydent RP nie jest zobowiązany do działania w określonym czasie, a decyzja może zostać podjęta dopiero po uznaniu, że materiał sprawy jest kompletny i pozwala na odpowiedzialne rozstrzygnięcie” – dodaje KPRP. Podkreśla również, że „akt łaski ma silny wymiar społeczny i ustrojowy”.

KPRP: „Każda decyzja w tym zakresie podlega intensywnej ocenie opinii publicznej i wpływa na postrzeganie państwa prawa oraz powagę urzędu Prezydenta. Staranność i ostrożność w procedowaniu są więc naturalną konsekwencją odpowiedzialności związanej z tą prerogatywą”.

Czytaj więcej

Izabela Kacprzak: Nowy prezydencie, czy ujawnisz, kogo ułaskawiłeś?
Reklama
Reklama

W środę w Telewizji Republika prezydent Nawrocki ujawnił, że w najbliższym czasie podejmie pierwsze decyzje w przedmiocie prawa łaski. Przyznał, że na jego biurku znajduje się już „pierwszy pakiet spraw” do rozpatrzenia. Zapytano go o przypadek 70-letniego Adama Borowskiego, byłego działacza opozycji antykomunistycznej skazanego na pół roku więzienia za wypowiedź w Republice, w której oskarżył posła i adwokata Romana Giertycha o współpracę z przestępcami. Borowski odmówił bowiem przeproszenia Giertycha, do czego zobowiązał go sąd. Nawrocki powiedział, że zlecił swoim współpracownikom przygotowanie analizy prawnej w tej sprawie.

Konstytucjonalista: trzeba doprecyzować, kiedy prezydent może zastosować prawo łaski

Opinia publiczna – jeśli nie ujawni tego sam ułaskawiony – nie dowie się jednak, jakie decyzje w tej sprawie podejmie głowa państwa. Kancelaria Prezydenta anonimizuje dane zarówno wnioskodawców, jak i ułaskawionych, uznając wyższość ochrony danych osobowych nad interesem publicznym. Nawet w przypadku spraw kontrowersyjnych jak ujawniona przez „Rzeczpospolitą” sprawa ułaskawienia pedofila przez prezydenta Dudę.

– W tym zakresie prawa bym nie zmieniał. Pamiętajmy, że osoby skazane zachowują swoje prawa podstawowe – mówi „Rz” dr Kamil Stępniak, konstytucjonalista. Jego zdaniem należałoby jednak doprecyzować zapisy w konstytucji, kiedy głowa państwa może zastosować prawo łaski, by „nie dokonywać nadinterpretacji prawa w abolicjach indywidualnych”. – Głośne przypadki pokazały, że jest z tym problem. Prawo łaski ma swoje ograniczenia – do osób skazanych prawomocnie. Prezydent nie może wyręczać sądów. Uważam, że to bardzo potrzebne zmiany, które zamkną drogę do interpretacji – dodaje dr Stępień.

Czytaj więcej

Jak Marek Falenta walczył o ułaskawienie

Chodzi o głośną sprawę ułaskawienia byłych ministrów rządu PiS – Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika. Prezydent Andrzej Duda ułaskawił ich po skazującym wyroku nieprawomocnym, co kilka lat później zakwestionował Sąd Najwyższy. Kiedy obu polityków skazano prawomocnie przez sąd, zatrzymano i osadzono w więzieniu, prezydent Duda ułaskawił ich po raz drugi.

Policja
Nietykalna sierżant „Doris”. Drugie życie tajnej policjantki
Polityka
Karol Nawrocki zareagował na słowa Donalda Trumpa ws. żołnierzy w Afganistanie
Polityka
Trump obraził polskich żołnierzy walczących w Afganistanie? Przydacz: To nie może ich dotyczyć
Polityka
Koniec sporu o ambasadorów? Bogdan Klich może zamienić USA na inny kraj
Polityka
Polska 2050 dzieli się na trzy części, trwa ocieplenie na linii Tusk–Nawrocki
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama