Rosja odsuwana na boczny tor

Przedstawiciel Moskwy nie będzie sędzią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości ONZ w Hadze - po raz pierwszy od jego utworzenia w 1946 roku. Trzy tygodnie wcześniej Rosjan nie wpuszczono do Rady ONZ ds. Praw Człowieka.

- W przeciwieństwie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu Rosja nigdy nie odrzucała jurysdykcji Trybunału ONZ. Rosja nigdy nie zamierzała opuszczać ONZ, przeciwnie przynależność do tej organizacji jest podstawą koncepcji jej zagranicznej polityki – tłumaczy znaczenie rosyjskiej przegranej rosyjski prawnik Siergiej Gołubok.

Rumunia zamiast Rosji

Porażka Kremla w ONZ jest dość dotkliwa. Sędziowie Trybunału wybierani są w równoległych głosowaniach zarówno w Radzie Bezpieczeństwa, jak i w Zgromadzeniu Ogólnym. Ani w jednym, ani w drugim organie Organizacji rosyjski przedstawiciel Kiriłł Geworgian nie uzyskał wymaganej większości i nie został wybrany na drugą kadencję.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Ambasador Rosji w ONZ: Izrael nie ma prawa się bronić przed Hamasem

Ambasador Rosji przy ONZ, Wassilij Nebenzia oświadczył na forum ONZ, że Izrael "nie ma prawa do s...

Zamiast niego do Trybunału wybrano byłego ministra spraw zagranicznych Rumunii, Bogdan Aurescu.

- Świat zaczyna rozumieć, kto niszczy prawo międzynarodowe, a kto go broni – ucieszył się ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski.

Dwa Trybunały i mnóstwo problemów

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości rozpatruje spory pomiędzy państwami. Nie należy go mylić z mającym również siedzibę holenderskiej Hadze Międzynarodowym Trybunałem Karnym, sądzącym osoby prywatne. Trybunał Karny zajmował się na przykład zestrzeleniem malezyjskiego Boeinga przez Rosjan w 2014 roku nad Donbasem.

Czytaj więcej

Polityka

Ostatni moment na uratowanie ONZ

Rosyjska inwazja na Ukrainę uruchomiła rozpad świata na oddzielne bloki. Za chwilę nie będzie gdz...

Ale i w Trybunale Sprawiedliwości ONZ znajduje się sprawa przeciw Rosji. Kijów pozwał do sądu państwo rosyjskie z powodu używania przez Kreml terminu „ludobójstwo” (Rosjan w Donbasie) jako powodu agresji. Ukraina prosi Trybunał, by ustanowił, że nie było ludobójstwa i był to powód wymyślony przez Rosję, a ponadto – że Kreml celowo i w złej woli nadużywa tego terminu.

Ukraiński pozew poparły 32 państwa, w tym prawie wszyscy członkowie Unii Europejskiej (za wyjątkiem Węgier).

Kreml ignoruje

- Jeśli sąd stanie po stronie Ukrainy, to na kolejnym etapie procesu można oczekiwać, że Kijów zażąda również kompensacji finansowej itd. – wyjaśnia Gołubok.

Na razie rosyjscy przedstawiciele w Hadze twierdzą, że przedstawiciele ich państwa – w tym prezydent Putin ogłaszając 24 lutego 2022 roku o agresji na Ukrainę – używali terminu „ludobójstwo” nie w sensie prawnym, lecz „ogólnoludzkim”.

Trybunał ustanowił już jednak środek zabezpieczający i nakazał Rosji (jeszcze w marcu ubiegłego roku) przerwanie wojny z Ukrainą. Kreml zignorował to żądanie.

- On po prostu go nie wypełnia, naruszając prawo międzynarodowe. A takie naruszenia mają swoje konsekwencje. Odpowiednie możliwości karania ma sam Trybunał. (…) Ale to długo trwa – mówi prawnik.

- Ot, tak po prostu nie można odrzucić jurysdykcji Trybunału. By to zrobić faktycznie należy opuścić samą ONZ – dodaje.

"Niedorzeczna kandydatura"

Przegrana Rosji w wyborach sędziego Trybunału jest już drugą – w krótkim czasie – na terenie Organizacji. Trzy tygodnie wcześniej Zgromadzenie Ogólne odrzuciło rosyjską kandydaturę do Rady ds. Praw Człowieka. Głosowanie poprzedziła publikacja raportu komisji powołanej przez Radę, w którym zarzuciła ona Rosji łamanie praw w czasie wojny z Ukrainą.

- Jesteśmy gotowi nadal promować prawa człowieka ale jako komponent zbliżenia państwa, a nie środek wywoływania sporów, nacisku czy mentoringu – mówił rosyjski przedstawiciel w ONZ dlaczego chce do Rady.