Sudan: Premier porzucił generałów

Z założenia w okresie przejściowym do planowanych na koniec 2022 r. wolnych wyborów prezydenckich i parlamentarnych generałowie mieli się władzą dzielić z cywilami, a po nich ją oddać.

Najwyższy organ tymczasowy, Rada Suwerenna, stworzyli wojskowi i cywile. Najpierw pod wodzą tych pierwszych, z generałem Abd al-Fatahem Burhanem na czele. Jednak w momencie, gdy stery mieli przejąć w Radzie cywile, generałowie wywrócili stolik.

Burhan stanął na czele zamachu stanu. Po to – tłumaczył – by nie dopuścić do wojny domowej. Zmienił skład Rady i mianował nowego dowódcę sił bezpieczeństwa, który nasilił represje wobec przeciwników politycznych i protestujących. Po brutalnym ataku na demonstrujących Rada odważyła się skrytykować działania mundurowych. Jak podał redagowany przez sudańskich emigrantów w Europie portal Sudan Tribune, nawet jeden z jej nowo mianowanych przez Burhana członków podał się do dymisji.

– Sytuacja jest teraz czysta. Pozostają dwa wyjścia. Albo Sudan pozostanie pod kontrolą junty wojskowej, albo rządzić zaczną cywilni politycy. Koniec rozwiązań połowicznych, ulica się nie godzi – mówi „Rzeczpospolitej" Nagmeldin Karamalla, sudański analityk mieszkający w Polsce. Jego zdaniem politycy powinni się zebrać przy okrągłym stole, powołać cywilny rząd tymczasowy, który działałby do wolnych wyborów.

Armia zapewne jednak łatwo władzy nie odda. Wiele zależy od determinacji protestujących, na co liczy Karamalla, i polityków, od umiarkowanych islamistów po lewicę i liberałów. Przez trzy dekady dyktatury Sudańczycy nie mieli szans na wykazanie sympatii politycznych.

Były dyktator, 78-letni Baszir, jest w więzieniu. Już kilka razy zapowiadało się, że zostanie odesłany do trybunału w Hadze, który oskarża go o zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo w Darfurze. Nie doszło do tego.