Nie można dziedziczyć prawa do zwolnienia z podatku PIT - interpretacja podatkowa

Osoba sprzedająca nieruchomość nie zapłaci podatku od dochodu, jeśli przeznaczy pieniądze na własne cele mieszkaniowe. Po śmierci własnych celów mieszkaniowych już nie zrealizuje, ulga więc przepada. Takie makabryczne rozumowanie znajdziemy w interpretacjach fiskusa.

Spójrzmy na sprawę kobiety, której zmarł ojciec. Trzy miesiące przed śmiercią sprzedał dom, który dostał cztery lata wcześniej. Dochód powinien być opodatkowany, ojciec zamierzał jednak skorzystać z ulgi mieszkaniowej. Czyli przeznaczyć pieniądze na cele mieszkaniowe.

Dziedziczenie prawa

Czy prawo do zwolnienia można dziedziczyć? Córka twierdzi, że tak. Argumentuje, że na spadkobiercę przechodzi całość praw i obowiązków majątkowych zmarłego. Także uprawnienie do wydania pieniędzy ze sprzedaży domu na cele mieszkaniowe i w efekcie skorzystanie z ulgi.

Warunek zwolnienia nie został spełniony – odpowiedział fiskus. Ojciec nie wydał bowiem pieniędzy ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe. Zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy realizowane są własne potrzeby mieszkaniowe, a nie innych osób.

Skarbówka podkreśliła, że prawo do ulgi ma charakter osobisty i nie może zostać przeniesione na spadkobierców. Nie mają oni prawa do zwolnień, które teoretycznie przysługiwałyby spadkodawcy i z których na skutek śmierci nie mógł skorzystać (interpretacja nr 0115-KDIT2.4011. 59.2019.1. RS).

Co pozostaje w takiej sytuacji spadkobiercom, którzy nie godzą się ze stanowiskiem fiskusa? Skierować sprawę do sądu. Tam jest szansa na korzystne dla nich rozstrzygnięcie. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zwolnienie z PIT dochodu ze sprzedaży nieruchomości stanowi prawo majątkowe, które podlega przejęciu na podstawie art. 97 § 1 ordynacji podatkowej. Przepis ten mówi, że spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Ratunek w sądach

Sąd przyznał, że śmierć spadkodawcy czyni niemożliwym realizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. Ale przychód ze sprzedaży nieruchomości staje się składnikiem majątkowym masy spadkowej przypadającej spadkobiercom. I teraz to oni, realizując własne cele mieszkaniowe, mają prawo do ulgi.

W ocenie sądu przyjęte przez skarbówkę stanowisko prowadziłoby do unicestwienia przepisów o następstwie prawnym spadkobierców (sygn. akt I SA/Łd 801/18).

Korzystne dla podatników jest też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II FSK 3634/15).

Mateusz Sudowski, adwokat w Kancelarii Adwokackiej Jarosława Klimonta

Spadkobierca dziedziczy po zmarłym, ale tylko obowiązek zapłaty podatku, prawa do zwolnienia już nie. Tak można streścić stanowisko fiskusa prezentowane w interpretacji. Nie sposób się z nim zgodzić. Stanowi bowiem zaprzeczenie idei następstwa prawnego spadkobierców oraz samego a wykładnią art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w związku z art. 97 § 1 ordynacji podatkowej. Z przepisów tych wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje spadkobiercom zmarłego, który nie zdążył wykorzystać go za życia. Także orzecznictwo sądowe wskazuje, że prawo do zwolnienia nie jest ściśle związane z osobą spadkodawcy i podlega zwykłemu porządkowi dziedziczenia. Fiskus powinien więc jak najszybciej zrewidować swoje poglądy.