Bez dokumentów niełatwo wykazać prawo do ulgi

Najwięcej problemów stwarzają inwestorom informacje z poz. 57 informacji PIT-8C.

Biura maklerskie wykazują w niej przychody, gdy nie są w stanie określić, czy podlegają opodatkowaniu. Przede wszystkim są to przychody ze sprzedaży papierów wartościowych nabytych przed 1 stycznia 2004 r. Problemem jest to, że to podatnik musi zdecydować, czy przysługuje mu zwolnienie. Aby z niego skorzystać, musi udowodnić nie tylko, że zostały zakupione przed 1 stycznia 2004 r., ale także, że nastąpiło to w określony sposób (patrz ramka).

– Nie można się dziwić, że część inwestorów, którzy kupili akcje np. dziesięć lat temu, nie ma już tych dokumentów. Tym bardziej że przed wprowadzeniem podatku Belki nie były one potrzebne do rozliczeń podatkowych. Nie zmienia to faktu, że urzędy skarbowe najprawdopodobniej będą wymagały jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prawo do zwolnienia. Samo oświadczenie podatnika czy przedstawienie przez niego świadka raczej nie przekona przedstawicieli fiskusa. Osoby, które nie zdobędą odpowiednich dowodów, narażają się więc na konieczność dochodzenia swoich praw przed sądem – mówi Marek Gadacz, doradca podatkowy w PricewaterhouseCoopers.

– W takiej sytuacji urząd powinien wziąć pod uwagę, że inwestor praktycznie mógł kupić te papiery wartościowe tylko w ten sposób, bo obrót pozagiełdowy nie istniał. Wystarczy więc uprawdopodobnienie, że nie zostały one nabyte w spadku lub w drodze darowizny – uważa Andrzej Paczuski, partner w spółce KPT Doradcy Podatkowi.

Niestety, w niektórych kwestiach urzędy skarbowe zaostrzają swoje stanowisko. – Jeszcze dwa lata temu urzędy skarbowe potwierdzały, że osoby, które obejmowały certyfikaty inwestycyjne, płacąc za nie akcjami, nie musiały odprowadzać podatku.

Była to uzasadniona wykładnia. To dlatego, że w takiej sytuacji co prawda łatwo ustalić koszty, ale istnieją poważne problemy z określeniem przychodów.

Niestety, gdy ten sposób przekształcenia portfela inwestycyjnego stał się popularny, fiskus zmienił swoje podejście, mimo że przepisy są wciąż takie same.

Teraz urzędy twierdzą, że jest to odpłatne zbycie, które jest przychodem z kapitałów pieniężnych i podlega opodatkowaniu – zauważa Andrzej Paczuski. Jego zdaniem trudno się z tym zgodzić, a inwestor, który zdecyduje się na spór przed sądem, ma duże szanse na wygraną.

Podatnicy mają też inne wątpliwości, na przykład, czy powinni składać zeznanie, skoro w ubiegłym roku nie sprzedawali akcji. – Osoby, które w 2007 r. poniosły koszty związane z prowadzeniem rachunku maklerskiego, powinny złożyć PIT-38, nawet jeśli w ubiegłym roku nie osiągnęły żadnych przychodów. Dzięki temu wykażą stratę, którą będą mogły rozliczyć w kolejnych latach – radzi Marek Gadacz.

Część osób, które kupiły papiery wartościowe przed wprowadzeniem tzw. podatku Belki, czyli przed 1 stycznia 2004 r., nie muszą płacić podatku, bez względu na termin, kiedy je sprzedadzą. W tym celu muszą być jednak spełnione dodatkowe warunki. Przede wszystkim chodzi o papiery dopuszczone do obrotu publicznego. Ponadto ze zwolnienia mogą skorzystać tylko osoby, które nabyły papiery:

- na podstawie publicznej oferty,