Na razie nie będzie rozwiązania paradoksalnej sytuacji, w jaką wpadają niektórzy cudzoziemcy pracujący w Polsce. Powinni zapłacić podatek od osiągniętego tu zarobku, ale znacznie utrudniają to przepisy o uzyskiwaniu numeru PESEL.

Niedawno opisaliśmy w „Rzeczpospolitej” zestawienie przepisów, które są przyczyną tego paradoksu. Otóż w pewnych sytuacjach cudzoziemiec przybywający do Polski na krótki, kilkutygodniowy czy kilkumiesięczny kontrakt powinien rozliczyć tu PIT od osiągniętego w Polsce dochodu. Jednak, aby złożyć zeznanie podatkowe, powinien uzyskać numer PESEL. Jeśli jest obywatelem kraju spoza Unii Europejskiej czy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powinien osobiście stawić się we właściwym urzędzie gminy, by taki numer uzyskać. Gdy mieszka daleko od Polski – może to oznaczać konieczność ponownego przyjazdu do naszego kraju. Gdy mieszka na innym kontynencie – może to być niezwykle uciążliwe.

Czytaj więcej

Cudzoziemiec chce zapłacić podatek w Polsce, ale biurokracja mu nie pozwala

Z drugiej strony są przepisy podatkowe, zwłaszcza te dotyczące obowiązku podatkowego osób, które nie mieszkają na stałe w naszym kraju. Przewidują one, że w niektórych sytuacjach, nawet jeśli taki cudzoziemiec nie jest tzw. rezydentem podatkowym w Polsce – musi zapłacić tu PIT.

MF: trzeba zidentyfikować podatnika, więc niech się stawi w urzędzie

Zapytaliśmy Ministerstwo Finansów o to, czy ten problem zostanie rozwiązany w drodze odpowiednich zmian przepisów. Biuro prasowe resortu w nadesłanej odpowiedzi nie napisało nic o ewentualnych przyszłych zmianach legislacyjnych, a potwierdziło jedynie obowiązujące regulacje. Zwróciło natomiast uwagę, że dla realizacji obowiązków podatkowych kluczowa jest jednoznaczna identyfikacja podatnika.

„Potrzeba zapewnienia jednoznacznej identyfikacji osoby ma znaczenie zarówno w przypadku dostępu do świadczeń publicznych, jak i wykonywania obowiązków podatkowych. W obu przypadkach istotne jest bowiem prawidłowe przypisanie praw i obowiązków konkretnej osobie oraz wyeliminowanie ryzyka wielokrotnej identyfikacji tego samego podmiotu” – napisało MF. Przypomniało też uzasadnienie ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o ewidencji ludności, która wprowadziła obowiązek osobistego stawiania się w urzędzie gminy przez niektórych cudzoziemców w celu uzyskania numeru PESEL.

Czytaj więcej

Urzędnicy skarbówki interesują się wracającymi do Polski. Co sprawdzają?

Jedną z przyczyn takiego rozwiązania była chęć ograniczenia przypadków wielokrotnej identyfikacji tej samej osoby. W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazywano bowiem na problemy wynikające z posługiwania się różnymi dokumentami tożsamości, odmienną transliteracją imion i nazwisk oraz występowaniem rozbieżności danych w różnych rejestrach publicznych.

Wycieczka do Polski po PESEL może być kosztowna. Czasem jest niemożliwa

W praktyce oznacza to, że, jeśli cudzoziemiec np. z USA czy Ukrainy pojawi się w Polsce na realizację krótkiego kontraktu, powinien od razu zadbać o uzyskanie numeru PESEL. W praktyce nie jest to skomplikowana procedura, ale najczęściej takie osoby skupione są raczej na swoich sprawach zawodowych, , niż na formalnościach związanych z rozliczeniami podatkowymi.

Ewentualny ponowny przyjazd tylko w celu uzyskania numeru PESEL może być kosztowny, gdy taka osoba na stałe mieszka daleko od Polski. Może to być jeszcze trudniejsze, gdy w danym kraju są ograniczenia w podróżowaniu. Obowiązują one np. mężczyzn z Ukrainy w wieku poborowym. Nawet jeśli tamtejsze władze zgodzą się na wyjazd ukraińskiego obywatela w celu realizacji kontraktu w Polsce, to podejrzliwie mogą podejść do próby wyjazdu do naszego kraju tylko w celu dopełnienia formalności związanych z podatkami.

Czytaj więcej

Skarbówka interesuje się zagranicznymi małżeństwami. Sprawdza, czy mają prawo do wspólnego PIT