– Wzywamy do przedłożenia dokumentów potwierdzających istnienie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej – takie pisma dostają ostatnio z urzędów skarbowych obcokrajowcy, którzy rozliczają się w Polsce i korzystają ze wspólnego małżeńskiego PIT.
– Skarbówka mocno się ostatnio interesuje zagranicznymi małżeństwami, zwłaszcza zawartymi w Indiach – mówi Jarosław Ziobrowski, adwokat w kancelarii Tax&Law.
Potwierdza to dr Piotr Sekulski, doradca podatkowy w kancelarii Outsourced.pl.
– Wygląda na to, że fiskus zwietrzył szansę na podatkowe zdobycze. Zagranicznym małżeństwom ciężko bowiem niekiedy wykazać, że spełniają warunki preferencji – wskazuje Piotr Sekulski.
Wspólny PIT dla małżeństw
Przypomnijmy, że wspólne rozliczenie opłaca się przede wszystkim małżonkom, którzy mają dochody w różnych przedziałach skali podatkowej. Korzyści są także wtedy, gdy jedno z nich w ogóle nie zarabia. Albo jego dochody nie przekraczają kwoty wolnej, czyli 30 tys. zł rocznie.
Czytaj więcej
Mąż i żona mają prawo do wspólnego rozliczenia podatku za zeszły rok, nawet jeśli ślub wzięli dopiero w grudniu.
Według danych Ministerstwa Finansów ze wspólnego rozliczenia korzysta 8,7 mln podatników.
– Mają do niego prawo także cudzoziemcy. Również ci, którzy zawarli związek za granicą. Skorzystają ze wspólnego PIT, jeśli mają miejsce zamieszkania (tzw. rezydencję) w Polsce (z pewnym wyjątkiem). I posiadają wspólność majątkową – mówi Jarosław Ziobrowski.
W Polsce wspólność powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa
Co powinni zrobić małżonkowie, którzy nie wiedzą, czy spełniają warunek wspólności majątkowej i czy mogli/mogą składać razem zeznanie PIT?
– Pierwszy krok to ustalenie, jakie prawo (którego państwa) reguluje ich stosunki majątkowe. Określają to przepisy ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe. Jeśli jest to inne państwo niż Polska, należy sprawdzić, czy zawarcie w nim małżeństwa spowodowało powstanie wspólności majątkowej – tłumaczy Piotr Sekulski.
Małżonkowie mają prawo do wspólnego opodatkowania także wtedy, gdy ślub wzięli w trakcie roku
– Problem w tym, że nie w każdym państwie funkcjonują instytucje odpowiadające polskiemu pojęciu ustawowej wspólności majątkowej – podkreśla Jarosław Ziobrowski. Przypomina, że w naszym kraju wspólność majątkowa powstaje ustawowo, z chwilą zawarcia małżeństwa. W niektórych krajach jest jednak inaczej.
– Przykładowo, wspólność majątkowa nie powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa w Wielkiej Brytanii czy w Indiach. W takiej sytuacji konieczna jest dodatkowa umowa między małżonkami, która taką wspólność ustanawia – wskazuje Piotr Sekulski.
Czytaj więcej
Mąż i żona mogą się razem rozliczyć i zyskać na podatku. Trzeba jednak spełnić warunki ulgi.
Jakich dokumentów żąda skarbówka?
W jaki sposób zagraniczne małżeństwa mogą wykazać, że mają wspólność majątkową? W wezwaniach wysyłanych do podatników skarbówka pisze o zaświadczeniu wydanym przez właściwy organ administracji publicznej, notariusza czy sąd oraz o małżeńskiej umowie majątkowej lub równoważnym dokumencie przewidzianym przez prawo właściwego państwa, a także o innych dokumentach urzędowych bądź prywatnych pozwalających na ustalenie ustroju majątkowego obowiązującego pomiędzy małżonkami.
– Jeśli jednak z takich zaświadczeń czy dokumentów wynika, że stosunki majątkowe małżonków różnią się od wspólności obowiązującej w Polsce, fiskus zakwestionuje preferencję – podkreśla Jarosław Ziobrowski.
tylu podatników korzysta ze wspólnego małżeńskiego rozliczenia
Fiskus może zakwestionować wspólne rozliczenie
Spójrzmy na jedną z interpretacji. Wystąpił o nią Hindus, który razem z małżonką (Hinduską) od ponad 10 lat mieszka w Polsce. Związek małżeński zawarli w 2005 r. w Indiach zgodnie z przepisami Hindu Marriage Act, 1955 (to ustawa o małżeństwach hinduskich z 1955 r.). W 2019 r. przed notariuszem w Indiach sporządzili deklarację dotyczącą rodzinnego majątku. Wynika z niej, że osiągane dochody są przeznaczane dla wspólnego dobra obojga małżonków oraz rodziny. Podatnik wskazuje też, że od lat prowadzi razem z żoną wspólne gospodarstwo domowe.
Czytaj więcej
Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn oraz prawo do wspólnego rozliczenia PIT. Zgodnie z interpretacją ogólną ministra finansów te preferencje...
Czy małżonkowie mieli i mają nadal prawo do łącznego rozliczenia PIT? Fiskus uznał, że nie. Podkreślił, że zawarcie małżeństwa w Indiach nie spowodowało powstania między małżonkami ustroju majątkowego tożsamego ze wspólnością przewidzianą w polskich przepisach. Takiego skutku nie powoduje także deklaracja notarialna (stanowi ona bowiem o przeznaczeniu i traktowaniu majątku, a nie o jego własności). Oznacza to, że małżonkowie nie mają wspólnoty majątkowej i nie mogą razem rozliczać podatku (interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, nr 0115-KDIT2.4011.460.2026.2.DT).
– Ta interpretacja pokazuje, że choć małżonkowie od wielu lat mieszkają i płacą podatki w Polsce, fiskus może zakwestionować ich rozliczenie z powodu różnic między polskim a zagranicznym prawem rodzinnym – podsumowuje Jarosław Ziobrowski.
