Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0E6C95869ED22484408482727AB4D420?id=163433]ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.)[/link] zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych należy do zadań własnych gminy.

W tym celu gmina podejmuje najpierw uchwały przeznaczające określone tereny na budowę dróg w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, następnie nabywa własność tego gruntu dla takiego zamierzenia i podejmuje działania w celu budowy.

[srodtytul]Tylko zadania publiczne[/srodtytul]

Warto pamiętać, że gmina jako jednostka sektora finansów publicznych zobowiązana jest do przestrzegania [link=http://]ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (DzU nr 157, poz. 1240)[/link]. Jak wynika z jej treści, wydatki jednostki samorządu terytorialnego mogą służyć wyłącznie sfinansowaniu zadań publicznych tej jednostki wynikających z przepisów prawa.

Oznacza to, że w ramach gospodarki finansowej organom gminy wolno tylko tyle, na ile pozwalają im ustawy. Potwierdzają to liczne wyroki. Przykładowo wskazać można chociażby [b]wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z 17 marca 2000 r. (I SA/Lu 31/2000) czy wyrok NSA z 20 marca 1998 r. [/b]

W tym ostatnim sąd stwierdził, że z budżetu gminy będącego rocznym planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki organów gminy związane z realizacją jej własnych zadań publicznych, nie można finansować innych zadań realizowanych przez jednostki spoza systemu samorządu terytorialnego (III SA 1622/97).

[srodtytul]Decyduje własność gruntu[/srodtytul]

Zgodne z treścią art. 8 ust. 2 i 3 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=71455]ustawy 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DzU nr 14, poz. 60 ze zm.)[/link] budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi, jak również finansowanie powyższych zadań należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku – do właściciela tego terenu. Gmina pełni funkcję zarządcy drogi w odniesieniu do dróg gminnych i lokalnych miejskich [b](por. wyrok NSA – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z 24 lutego 1993 r., SA/Wr 1456/92). [/b]

Nie może natomiast być zarządcą drogi wewnętrznej położonej na cudzym gruncie. Skoro nie przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do gruntu i nie wywodzi swoich uprawnień od takiego podmiotu, to nie może być ani uprawniona, ani zobligowana do budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i oznakowania drogi jako obiektu budowlanego. Stanowisko takie potwierdza chociażby [b]wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2008 r. (II SA/Gl 251/2008). [/b]

W konsekwencji należy stwierdzić, że brak podstaw prawnych do zaplanowania w budżecie gminy wydatku z przeznaczeniem na budowę lub remont drogi wewnętrznej stanowiącej własność osób trzecich.

[srodtytul]Nieważność uchwały[/srodtytul]

Stanowisko takie potwierdza również orzecznictwo. Jako przykład wskazać można chociażby[b] wyrok WSA w Łodzi z 9 sierpnia 2007 r.[/b], w którym sąd stwierdził, że wprawdzie do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m.in. w zakresie dróg gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), nie oznacza to jednak, że obowiązkiem gminy jest utrzymanie czy też partycypacja w kosztach remontu dróg o charakterze wewnętrznym położonych na cudzym gruncie, nawet jeżeli służą one jako drogi dojazdowe do posesji niektórym mieszkańcom gminy (I SA/Łd 220/07).

Co więcej, jak wynika z[b] wyroku NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z 17 marca 2000 r., podjęcie przez radę gminy uchwały zawierającej sformułowania dopuszczające dotowanie zadań niemieszczących się w kompetencji gminy lub programów realizowanych przez organizacje jako kontraktowanie usług, bez jasnego powiązania tych programów czy usług z zadaniami gminy, powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności przez kolegium regionalnej izby obrachunkowej (I SA/Lu 31/2000). [/b]

W konsekwencji należy stwierdzić, że finansowanie z gminnego budżetu budowy (remontów) dróg wewnętrznych położonych na gruntach stanowiących własność osób trzecich może pociągać za sobą odpowiedzialność organów gminy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

[ramka][b]Uwaga [/b]

Budowa, utrzymanie, czyli wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej, jak również ochrona i oznakowanie oraz zarządzanie drogą wewnętrzną zawsze należy do zarządcy terenu, na którym jest ona zlokalizowana, a w przypadku jego braku – do właściciela terenu (art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych).[/ramka]

[i]Autorka jest aplikantką radcowską w Kancelarii Prawnej Filipek & Kamiński sp.k.[/i]