Potwierdza to stanowisko organów podatkowych oraz wyroki sądów administracyjnych.
Zdarza się, że spadkodawca pomija w testamencie najbliższą rodzinę, np. dzieci. W takiej sytuacji przysługuje im zachowek. Prawo do niego mają zstępni (dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy, gdyby nie testament, byliby powołani do spadku z ustawy. Wysokość zachowku wynosi dwie trzecie (np. dla nieletnich) lub połowę wartości udziału spadkowego, który przypadał danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym.
Prawo do zwolnienia
Zachowek jest opodatkowany na takich samych zasadach jak spadek. Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn osobom z najbliższej rodziny (małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha) przysługuje zwolnienie z daniny, jeśli spełnią przewidziane w ustawie warunki.
By uniknąć podatku, trzeba w ciągu sześciu miesięcy zgłosić nabycie zachowku w urzędzie skarbowym na druku SD-Z2.
Co ważne, termin ten liczy się nie od chwili otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy), ale od daty otrzymania pieniędzy. Mówi o tym m.in.
interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy (nr ITPB2/436-82/10/TJ)
.
Dwa różne podatki
Mało kto wie jednak, że jeśli uprawniony otrzyma zachowek wraz z odsetkami, to odsetki należy rozliczyć na innych zasadach. Stanowią one przychód z tzw. innych źródeł i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Uznał tak m.in. WSA w Gdańsku w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. (sygnatura akt I SA/Gd 5/11). Sprawa dotyczyła kobiety, która na podstawie orzeczenia sądu otrzymała zachowek z odsetkami.
„Zapłacone odsetki nie wchodzą w skład otrzymanego zachowku.
Stanowią odrębną kategorię – dodatkowe źródło dochodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9
. Podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, wraz z innymi dochodami osiągniętymi w danym roku" – czytamy w uzasadnieniu tego wyroku. Sąd wskazał, że odsetki, które stanowią rekompensatę za opóźnienie w zapłacie danej sumy, mają charakter akcesoryjny względem świadczenia głównego i stanowią oddzielny tytuł prawny. Opodatkowanie zachowku podatkiem od spadków i darowizn nie ma wpływu na opodatkowanie odsetek stanowiących odrębną kategorię dochodu.
Ryzyko sporu
– Osoby otrzymujące zachowek mogą argumentować, że odsetki stanowią jego część składową i stosuje się do nich regulacje przewidziane w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Niestety, przyjęcie takiego stanowiska oznacza ryzyko sporu z fiskusem – mówi Grzegorz Grochowina, ekspert w firmie doradczej KPMG.
Przypomina on, że również wyroki sądów są w tej sprawie niekorzystne dla podatników.
– By nie narazić się na spór, należy wykazać kwotę odsetek w deklaracji PIT jako przychód z innych źródeł – radzi ekspert.
Zobacz więcej:
Spadki i darowizny » Spadki » Zachowek
Prawo dla Ciebie » Podatki » Podatek od spadków i darowizn
Prawo dla Ciebie » Podatki » Podatek dochodowy » Przychody
Zobacz również nasz poradnik:
Poradniki prawne » Spadki i darowizny » Testamenty, spadki, darowizny
