Politykę organizują nie tylko czyny, ale i słowa. – Trwa poszukiwanie określeń, które zostaną zapamiętane przez ich oryginalność. Pojawiają się słowa z różnych rejestrów językowych głównie po to, by ośmieszyć przeciwnika. Więcej jest agresywnych określeń niż takich, które prezentują program pozytywny. Zazwyczaj bywało tak, że partie skupiały się na tym, jak przedstawić siebie czy swoje programy. Ale te słowa przejmują przeciwnicy – mówi nam o języku polityki prof. Jerzy Bralczyk. – Z drugiej strony szuka się określeń negatywnych. Sięga się po słowa, które są na granicy akceptowalności, które klasyfikują przeciwnika. Jestem przeciwko używaniu wulgaryzmów w przestrzeni publicznej. A z tego tworzy się normę. Wulgaryzacja dyskusji jest dla mnie zjawiskiem negatywnym, tak jak i akceptowanie takiej formy debaty – dodaje prof. Bralczyk.
Jakie słowa ukształtowały debatę polityczną w 2022 roku? Oto nasze subiektywne zestawienie „słów roku”.
Campus
Podobnie jak przed rokiem, i w 2022 r. środowisko Rafała Trzaskowskiego zorganizowało w Olsztynie Campus Polska Przyszłości – na większą skalę i z wyraźnymi akcentami międzynarodowymi. Dla Donalda Tuska debata w trakcie Campusu z Trzaskowskim była okazją do zadeklarowania, że na listach PO nie będzie nikogo, kto nie zgadza się ze stanowiskiem partii dotyczącym aborcji.
Granatnik
Z całą pewnością jeden z najbardziej wybuchowych i memogennych prezentów nie tylko w tym roku, ale też w dziejach polskiej polityki. Granatnik, prezent z Ukrainy, wybuchł u komendanta głównego policji i zepchnął na jakiś czas cały PiS do defensywy.
HIMARS
W 2022 do języka polityki weszły liczne słowa i tematy powiązane z uzbrojeniem. W tym system artylerii rakietowej HIMARS, pociski Javelin, Piorun, drony Bayraktar oraz oczywiście armatohaubica Krab. I wygląda na to, że zostaną na kolejny rok.
Jedna lista
Temat jednej z najbardziej męczących i jałowych dyskusji w ramach opozycji w ostatnich 12 miesiącach. Z budowy jednej listy całej opozycji nie rezygnuje cały czas Donald Tusk. Rozstrzygnięcie w I kwartale 2023 roku. Podobno.
Kamień milowy z KPO
To chyba słowo roku 2022 i w mijającym roku jeden z kluczowych przedmiotów sporu w ramach koalicji rządzącej. Kamienie milowe są powiązane z wypłatą funduszy z KPO. Najtrudniejszy do realizacji okazał się ten dotyczący praworządności. Ale polityczne emocje budzą również te dotyczące transportu i energetyki. Kwestia kamieni milowych i KPO pozostaje nierozwiązana w tym roku.
Czytaj więcej
Wpis na Twitterze ministra rozwoju i technologii Waldemara Budy na temat „prostych faktów w sprawie Krajowego Planu Odbudowy” spotkał się ze zdecyd...
Odra
Wakacyjny kryzys wokół zanieczyszczenia Odry był kolejnym w tym roku poważnym testem dla koalicji rządzącej. I zwłaszcza w sferze komunikacji ten egzamin rząd przez pierwsze dni oblewał. Opozycja jednak jak zwykle stawiała zbyt przejaskrawione tezy, co dało PiS szansę na zminimalizowanie politycznych strat. Patrz też: Węgiel.
Polski Ład
W 2021 roku wydawało się, że Polski Ład będzie kołem zamachowym PiS aż do wyborów w 2023 roku. Tak się jednak nie stało. Po pierwsze, ze względu na krytykę ze strony Jarosława Gowina. Po drugie, ze względu na zamieszanie z początku roku, gdy Polacy zaczęli tracić pieniądze z pensji, zamiast je zyskiwać. To dobiło całe hasło, które zostało przekształcone w #NiskiePodatki.
Szyja
Rok 2022 to między innymi rok objazdu prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego po Polsce. W trakcie spotkań padło wiele deklaracji i słów, które później stały się tematami w mediach ogólnokrajowych i oczywiście sprawami dla opozycji. Jak ta dotycząca „palenia czym popadnie”. Ale żadne stwierdzenie nie zrobiło takiej kariery, jak pogląd prezesa Kaczyńskiego o powodach niskiej dzietności. Przyczyną miało być to, że młode kobiety „dają w szyję”. I te słowa zostaną z PiS długo, zapewne aż do przyszłorocznych wyborów.
TikTok
Plaformą społecznościową, która w mijających 12 miesiącach budziła zdecydowanie najwięcej emocji – pod wieloma względami – był TikTok. Pojawił się na nim – z dobrymi wynikami – Donald Tusk oraz wielu innych polityków. To miejsce, w którym parlamentarzyści i partie próbują dotrzeć do młodych wyborców. I to na bardzo różne sposoby. Sposobu na TikTok i dotarcie do młodych szuka też partia Jarosława Kaczyńskiego.
Węgiel
Najgorętszy surowiec roku w polityce. Jego brak miał przesądzić o poważnym kryzysie PiS – tak przynajmniej twierdzili niektórzy politycy opozycji. W samej partii rządzącej kolejne próby zrekompensowania wysokich cen węgla po nałożeniu embarga na węgiel z Rosji, jak i fizycznego dostarczenia węgla z różnych miejsc na świecie, doprowadziły do poważnego rządowego przesilenia. Jesienią tego roku prezes Kaczyński był usilnie przekonywany, że czas zmienić premiera. Ale puczyści ponieśli porażkę. A temat węgla zniknął wraz z jego pojawianiem się w Polsce.
Czytaj więcej
„Cieszymy się, że 2022 rok się kończy. W podsumowaniu wyjdzie nam suma ujemna” – mówią Robert Górski i Mariusz Cieślik w podcaście „Polska od ucha...
Zeitenwende
Ogłoszona na początku wojny nowa epoka w niemieckiej polityce przez kanclerza Olafa Scholza miała też znaczenie dla polskiej polityki. Bo wybuch wojny zmienił również postrzeganie Niemiec w Polsce, a zwłaszcza epokę Angeli Merkel. Nowe rozdanie w niemieckiej polityce szybko też zostało zakwestionowane, zwłaszcza jeśli chodzi o tempo dostaw uzbrojenia dla Ukrainy. A PiS w Polsce wokół Niemiec i ich błędów zbudował oś swojej przedwyborczej narracji. I nic nie wskazuje, by w przyszłym roku miało się to zmienić. PiS uruchomiło też na szeroką skalę temat reparacji wojennych. I to również z pewnością wróci jako element kampanii wyborczej w nowym roku.
