Według raportu firmy Cushman & Wakefield (C&W), do którego dotarła „Rz", to właśnie Rosja jest wciąż najszybciej rozwijającym się rynkiem centrów handlowych w Europie. Na ten kraj przypadła prawie jedna piąta podaży nowej powierzchni w I półroczu.
Oddano do użytku ponad 400 tys. mkw., 3,6 proc. więcej niż w tym okresie 2010 r. Do końca 2012 r. planowane jest ukończenie niemal 3 mln mkw.
Polska z planowanymi 610,8 tys. mkw. zajmuje szóste miejsce.
– Rynek wkroczył w fazę zrównoważonego rozwoju, są budowane centra lepiej dostosowane wielkością i konceptem komercyjnym do możliwości najemców – mówi Katarzyna Michnikowska, starszy analityk z C&W.
Polska wraca do łask
W naszym kraju w I półroczu oddano do użytku prawie 250 tys. mkw. powierzchni w 12 nowych obiektach i w dwóch rozbudowanych. Oznacza to wzrost w ujęciu rocznym o 3,5 proc.
Największy wzrost podaży odnotowano w Radomiu dzięki otwarciu Galerii Słonecznej z 42 tys. mkw. – Ponieważ wiele obiektów znajduje się na wczesnym etapie planowania, wzmożona fala podaży spodziewana jest w latach 2013 – 2015, o ile nie nastąpi radykalne załamanie koniunktury ekonomicznej w Europie – dodaje Katarzyna Michnikowska.
Jak na razie firmy problemów z finansowaniem nie mają. Niedawno Echo Investment zawarło z PKO BP umowę kredytową o wartości 18 mln euro na realizację projektu Outlet Park Szczecin.
Z kolei centrum Wzgórze w Gdyni uzyskało 136,8 mln euro kredytu na przebudowę i rozbudowę obiektu. Prace budowlane rozpoczną się już w najbliższych tygodniach, a otwarcie planowane jest na III kwartał 2013 r. Za projekt odpowiada Mayland Real Estate, a finansowanie zapewnią banki Pekao i Bank Zachodni WBK.
– Ta transakcja potwierdza naszą strategię dostarczania elastycznego planu finansowania doświadczonym i kompetentnym deweloperom – mówi Monika Mielecka, dyrektor działu finansowania nieruchomości komercyjnych Pekao.
Już po kryzysie?
W raporcie czytamy, że w I półroczu w Europie oddano do użytku ponad 2,1 mln nowej powierzchni w centrach handlowych. Wynik jest o 1,6 proc. lepszy niż w tym okresie 2010 r. Średnia podaż powierzchni w centrach handlowych na tysiąc mieszkańców w 27 państwach Unii Europejskiej wyniosła 240,3 mkw.
– Zgodnie z trendem obserwowanym w poprzednich latach na Europę Środkowo-Wschodnią przypadło 58 proc. nowej powierzchni oddanej do użytku. Wynika to głównie z wysokiego poziomu inwestycji w Rosji, Turcji i Polsce – mówi Kristina Gorkovskaya, analityk C&W w Londynie.
Największym obiektem ukończonym w tym okresie było centrum Marmara Forum w Stambule o powierzchni 156 tys. mkw. Inne centra z ponad 100 tys. mkw. powierzchni to Marineda City w Hiszpanii oraz AFIMALL City w Moskwie.
O 6 – 9 proc. przybyło powierzchni w Serbii, Chorwacji i Grecji. W tej ostatniej to efekt ukończenia River Mall w Atenach o pow. 20 tys. mkw. Poza tym aktywność deweloperska w tym kraju praktycznie zamarła.
Z kolei w aż dziewięciu krajach (m.in. w Czechach, Danii czy na Węgrzech) nie otwarto żadnego centrum handlowego.
Masz pytanie, wyślij e-mail do autora: p.mazurkiewicz@rp.pl
