To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego.

Sąd rejonowy ustanowił na rzecz spółki gazowej służebność na nieruchomości należącej do małżonków W. Chodziło o gazociąg wysokiego ciśnienia i prawo do jego eksploatacji, konserwacji, remontów oraz prawo wejścia i wjazdu odpowiednim sprzętem w pasie po obu stronach gazociągu o szerokości 6 metrów i powierzchni ponad 800 mkw.

Czytaj więcej

Jak nie stracić na pozwie o zapłatę za kable, słupy czy gazociąg na działce

186 tys. zł wynagrodzenia za gazociąg

Służebność ta została ustanowiona w zamian za jednorazowe wynagrodzenie 186 tys. zł wypłacone przez spółkę właścicielom gruntu. W tym wynagrodzeniu SR uwzględnił także straty, jakie właściciele gruntu ponieśli poza zajętym pasem instalacji i w związku z niezbędną jej eksploatacją, a więc za ograniczenia w tzw. strefie kontrolowanej, o której mowa w wypadku gazociągu w rozporządzeniu ministra gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.

Czytaj więcej

Pieniądze za słupy i rury po wyroku TK. Prawniczka wskazuje, jakich kwot żądać

Ekwiwalentność świadczeń i ograniczenia dla właścicieli działki

Sąd Okręgowy w Katowicach werdykt ten utrzymał, więc spółka odwołała się do Sądu Najwyższego, twierdząc, że „odpowiednie wynagrodzenie” za ustanowienie służebności, o którym mówi art. 305² § 1 i 2 kodeksu cywilnego, nie powinno obejmować zapłaty za korzystanie przez przedsiębiorstwo przesyłowe z nieruchomości poza ścisłym pasem służebności przesyłu, a więc także za ograniczenia wynikające ze strefy kontrolowanej, z której faktycznie ono nie korzysta, gdyż godziłoby to w zasadę ekwiwalentności świadczeń.

Pełnomocnik właścicieli działki, adwokat Grzegorz Wójcik, argumentował z kolei, że ograniczenia wynikające z tej strefy są dla jego klientów jeszcze bardziej uciążliwe niż sam gazociąg, gdyż przecina ona ich działkę tak szeroko, że tracą możliwość podzielenia nieruchomości na działki budowlane.

Czytaj więcej

Zapadł wyrok, który otwiera drogę do odszkodowań za stare słupy

Wynagrodzenie za służebność należy się także za uciążliwości

Sąd Najwyższy utrzymał werdykt niższych instancji. Wskazał, że choć wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru odszkodowawczego, to płatne jednorazowo powinno stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, których właściciel nieruchomości zostaje pozbawiony w związku z jej obciążeniem, oraz pokrywać niedogodności, jakie w przyszłości dotkną go w związku z ustanowieniem służebności.

Ograniczenia związane ze strefą ochronną wokół służebności przesyłu mogą być zatem kompensowane w wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu, zwłaszcza że w orzecznictwie SN nie budzi wątpliwości to, że strefa kontrolowana (czy ochronna) stanowi ograniczenie prawa własności nieruchomości. Z faktu administracyjnego uregulowania strefy kontrolowanej, motywowanego względami bezpieczeństwa, nie wynika zaś, aby ograniczenie uprawnień właścicielskich miało następować bez ekwiwalentu pieniężnego, skoro jej ustanowienie jest konsekwencją wybudowania gazociągu przedsiębiorstwa przesyłowego, chyba że uszczerbek właściciela nieruchomości z tego tytułu jest rekompensowany na podstawie innych przepisów związanych z planowaniem przestrzennym.

Czytaj więcej

Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok ws. zasiedzenia służebności przesyłu

– W konsekwencji wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może obejmować także uciążliwości związane z oddziaływaniem linii przesyłowej poza pasem eksploatacyjnym służebności, w tym w zakresie strefy kontrolowanej, jeżeli są one związane ze służebnością przesyłu – wskazała w konkluzji uzasadnienia sędzia Monika Koba.

Sygnatura akt: I CSK 1324/25