To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego.
Sąd rejonowy ustanowił na rzecz spółki gazowej służebność na nieruchomości należącej do małżonków W. Chodziło o gazociąg wysokiego ciśnienia i prawo do jego eksploatacji, konserwacji, remontów oraz prawo wejścia i wjazdu odpowiednim sprzętem w pasie po obu stronach gazociągu o szerokości 6 metrów i powierzchni ponad 800 mkw.
Czytaj więcej
Właściciele nieruchomości coraz odważniej walczą o rekompensaty za korzystanie z ich gruntów w celu przesyłania energii elektrycznej, gazu itp. Nie...
186 tys. zł wynagrodzenia za gazociąg
Służebność ta została ustanowiona w zamian za jednorazowe wynagrodzenie 186 tys. zł wypłacone przez spółkę właścicielom gruntu. W tym wynagrodzeniu SR uwzględnił także straty, jakie właściciele gruntu ponieśli poza zajętym pasem instalacji i w związku z niezbędną jej eksploatacją, a więc za ograniczenia w tzw. strefie kontrolowanej, o której mowa w wypadku gazociągu w rozporządzeniu ministra gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Czytaj więcej
Gdy przedsiębiorca powołuje się wyłącznie na zasiedzenie pasa gruntu pod instalacje przesyłowe bez innego tytułu prawnego, coraz częściej przegrywa...
Ekwiwalentność świadczeń i ograniczenia dla właścicieli działki
Sąd Okręgowy w Katowicach werdykt ten utrzymał, więc spółka odwołała się do Sądu Najwyższego, twierdząc, że „odpowiednie wynagrodzenie” za ustanowienie służebności, o którym mówi art. 305² § 1 i 2 kodeksu cywilnego, nie powinno obejmować zapłaty za korzystanie przez przedsiębiorstwo przesyłowe z nieruchomości poza ścisłym pasem służebności przesyłu, a więc także za ograniczenia wynikające ze strefy kontrolowanej, z której faktycznie ono nie korzysta, gdyż godziłoby to w zasadę ekwiwalentności świadczeń.
Pełnomocnik właścicieli działki, adwokat Grzegorz Wójcik, argumentował z kolei, że ograniczenia wynikające z tej strefy są dla jego klientów jeszcze bardziej uciążliwe niż sam gazociąg, gdyż przecina ona ich działkę tak szeroko, że tracą możliwość podzielenia nieruchomości na działki budowlane.
Czytaj więcej
Praktyka sądów stwierdzających zasiedzenie przez firmę służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r. jest niekonstytucyjna – orzekł TK w pełnym skł...
Wynagrodzenie za służebność należy się także za uciążliwości
Sąd Najwyższy utrzymał werdykt niższych instancji. Wskazał, że choć wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru odszkodowawczego, to płatne jednorazowo powinno stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, których właściciel nieruchomości zostaje pozbawiony w związku z jej obciążeniem, oraz pokrywać niedogodności, jakie w przyszłości dotkną go w związku z ustanowieniem służebności.
Ograniczenia związane ze strefą ochronną wokół służebności przesyłu mogą być zatem kompensowane w wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu, zwłaszcza że w orzecznictwie SN nie budzi wątpliwości to, że strefa kontrolowana (czy ochronna) stanowi ograniczenie prawa własności nieruchomości. Z faktu administracyjnego uregulowania strefy kontrolowanej, motywowanego względami bezpieczeństwa, nie wynika zaś, aby ograniczenie uprawnień właścicielskich miało następować bez ekwiwalentu pieniężnego, skoro jej ustanowienie jest konsekwencją wybudowania gazociągu przedsiębiorstwa przesyłowego, chyba że uszczerbek właściciela nieruchomości z tego tytułu jest rekompensowany na podstawie innych przepisów związanych z planowaniem przestrzennym.
Czytaj więcej
Spółka żądająca zasiedzenia służebności zakopanej instalacji musi wykazać, że właściciel działki mógł zaobserwować w terenie, że może ona tam być.
– W konsekwencji wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może obejmować także uciążliwości związane z oddziaływaniem linii przesyłowej poza pasem eksploatacyjnym służebności, w tym w zakresie strefy kontrolowanej, jeżeli są one związane ze służebnością przesyłu – wskazała w konkluzji uzasadnienia sędzia Monika Koba.
Sygnatura akt: I CSK 1324/25