Skąd ta data? Nowelę kodeksu cywilnego (ustawa 30 maja 2008 r.), która je wprowadza do polskiego prawa, zawiera Dziennik Ustaw nr 116 z datą 2 lipca 2008, a ustawa ma wejść w życie „po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia”.
Służebność przesyłu jest nową instytucją, która ma uregulować tysiące niejasnych czy wręcz spornych sytuacji posadowienia na prywatnych działkach instalacji przesyłowych, często jeszcze w latach PRL. Zarówno właściciel nieruchomości, jak i przedsiębiorca przesyłowy będą mogli żądać sądowego ustanowienia służebności – za „odpowiednim wynagrodzeniem”, które będzie ustalał sąd, zapewne korzystając z pomocy biegłego. Chyba że dojdą do porozumienia i podpiszą umowę – co ma mieć pierwszeństwo (wtedy służebność może być także bezpłatna).
W tej chwili w razie sporu właściciele gruntu mają szansę dostać wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z zajętej czy ograniczonej części działki. Sądy zasądzają je zwykle według lokalnej stawki czynszu dzierżawnego. Z kolei przedsiębiorstwa przesyłowe starają się ustalić przed sądem, że zasiedziały służebność gruntową, jeśli z gruntu korzystały odpowiednio długo.
Zresztą w sprawach nieuregulowanych w nowym rozdziale k.c. o służebności przesyłu stosowane będą odpowiednio przepisy o służebności drogi koniecznej (szerzej: „Prawo instalacji na cudzej działce”, „Rz” z 9 kwietnia ).
Ta sama nowela zawiera jednozdaniową, ale bardzo ważną, zmianę umożliwiającą zasądzenie na rzecz osób bliskich ofiary śmiertelnej zadośćuczynienia pieniężnego za spowodowaną nią krzywdę moralną: ból po stracie bliskiego, poczucie osamotnienia czy utratę nadziei na pomoc, opiekę w podeszłym wieku.
