W obowiązującym do 29 grudnia 2007 r. stanie prawnym (data ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego) warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, było dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną „w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego”. Natomiast na terenie, na którym taki plan obowiązuje, warunkiem legalizacji było uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że takie zróżnicowanie podmiotów wynikające z obowiązywania lub nie planu miejscowego (przyczyna od nich niezależna) jest niezgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Stwierdził zatem niezgodność art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 z konstytucją w częściach obejmujących wyrażenie „dniu wszczęcia postępowania”.
Z tych właśnie względów ustawodawca dokonał – nowelą z 8 października 2008 r. – zmiany niekonstytucyjnych przepisów. Zaznaczył w nich przy tym wyraźnie, że [b]zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, w której na danym terenie plan miejscowy nie obowiązuje, jest możliwe, jeżeli jej sprawca przedstawi ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Bez znaczenia jest natomiast termin jej wydania. Może być ona wydana przed wszczęciem postępowania rozbiórkowego, jak i po jego wszczęciu[/b].
Znowelizowane przepisy obowiązują od 6 grudnia 2008 r.
[i]Podstawa prawna
