Skutki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej

Uchwała NSA ma szczególne znaczenie dla spraw budowlanych i reprywatyzacyjnych, w których występuje mnóstwo orzeczeń zależnych

Publikacja: 15.11.2012 08:18

Uchwała NSA ma szczególne znaczenie dla spraw budowlanych ?i reprywatyzacyjnych

Uchwała NSA ma szczególne znaczenie dla spraw budowlanych ?i reprywatyzacyjnych

Foto: Fotorzepa, Rob Robert Gardziński

Stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną, może stanowić podstawę unieważnienia tej ostatniej  jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie wznowienia postępowania.

Taką uchwałę podjął Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązuje ona wszystkie organy administracji i sądy administracyjne. Dotyczy m.in. spraw budowlanych, w których unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy może stanowić podstawę unieważnienia pozwolenia na budowę jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Rozbieżność w sądach

– Uchwała ma fundamentalne znaczenie dla spraw reprywatyzacyjnych, w których jest mnóstwo decyzji zależnych, np. komunalizacyjnych czy uwłaszczeniowych – mówi adwokat Józef Forystek z Kancelarii Forystek i Partnerzy. – Jest korzystna dla ludzi ubiegających się o unieważnienie nie tylko decyzji nacjonalizacyjnych, ale i wszystkich następnych, które były ich skutkiem. O stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa można bowiem występować bez ograniczeń czasowych. Uprawnia to też do odszkodowania.  Przy wznowieniu postępowania na podstawie art. 145  1 pkt. 8 k.p.a. jest na to minimalnie pięć, a maksymalnie dziesięć lat. W orzecznictwie przeważa wprawdzie ten pierwszy nurt, wsparty uchwałą NSA z 1998 r., dotyczącą stosowania art. 7 dekretu o gruntach warszawskich, były jednak również inne orzeczenia, stwierdzające, że wydanie kolejnej decyzji ma charakter proceduralny i nie daje podstaw do stwierdzenia   nieważności poprzedniej, tylko do wznowienia postępowania.

Rozbieżności pojawiały się m.in. w sprawach związanych z unieważnieniem zarządzeń o ustanowieniu przymusowego zarządu przedsiębiorstwa. W części wyroków sądy orzekały, że powoduje to również stwierdzenie nieważności zarządzeń o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa. Pojawiły się jednak orzeczenia, że może to być tylko przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145  1 pkt 8 k.p.a.

Dwie sytuacje

Za takim stanowiskiem opowiedziała się też podczas posiedzenia NSA Prokuratura Generalna.  Prokurator Anita Woźniak przedstawiła opinię,  że unieważnienie decyzji, na której oparto decyzję zależną,  nie powoduje stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. lecz stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

Uzasadniając podjętą uchwałę, prezes NSA, prof. Roman Hauser, przewodniczący składu orzekającego, powiedział, że usuwa ona rozbieżności interpretacyjne. Są one związane z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., który nie został dostosowany do nowelizacji k.p.a. w 1980 r. Właśnie wtedy wprowadzono stwierdzenie nieważności decyzji od momentu jej wydania zamiast jej uchylenia jako nieważnej. Teraz k.p.a. rozróżnia te dwie sytuacje. Jeżeli więc stwierdzono nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, może to stanowić podstawę  stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie tego samego przepisu jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. A nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki d.frey@rp.pl

Różnice w k.p.a.

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli  została ona wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie uchylono lub zmieniono (art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ administracji  publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej  bez  podstawy prawnej lub też wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną, może stanowić podstawę unieważnienia tej ostatniej  jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie wznowienia postępowania.

Taką uchwałę podjął Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązuje ona wszystkie organy administracji i sądy administracyjne. Dotyczy m.in. spraw budowlanych, w których unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy może stanowić podstawę unieważnienia pozwolenia na budowę jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Pozostało jeszcze 86% artykułu
Matura i egzamin ósmoklasisty
Egzamin 8-klasisty: język polski. Odpowiedzi eksperta WSiP
Prawo rodzinne
Rozwód tam, gdzie ślub. Szybciej, bliżej domu i niedrogo
Nieruchomości
Czy dziecko może dostać grunt obciążony służebnością? Wyrok SN
Prawo w Polsce
Jak zmienić miejsce głosowania w wyborach prezydenckich 2025?
Prawo drogowe
Ważny wyrok dla kierowców i rowerzystów. Chodzi o pierwszeństwo