Za przygotowanie koncepcji odpowiada pracownia architektoniczna APA Wojciechowski Architekci. Doradcą strategicznym była firma The Making. – Analiza nie ogranicza się do samego zamku, obejmuje również powiązania z miejskim rynkiem, panoramę Świecia, rozległą dolinę Wisły i obszar Natura 2000, który traktowany jest tutaj jako nierozerwalny fragment kulturowo-przyrodniczego pejzażu – mówią przedstawiciele The Making.

Czytaj więcej

Zamek, który wraca do gry

Kultura jako spoiwo

Jak dodają, kierunki dla Świecia opracowano zgodnie z rekomendacjami Światowej Konferencji na temat Polityki Kulturalnej i Zrównoważonego Rozwoju UNESCO. – To właśnie ona wyznacza globalne ramy polityki kulturalnej, promuje włączanie kultury do celów szeroko pojętego zrównoważonego rozwoju. W tej metodyce kultura nie działa jako osobny sektor – wręcz przeciwnie, przenika i spaja kwestie społeczne, środowiskowe oraz gospodarcze – mówią. – W przypadku Świecia te zasady znalazły bardzo konkretne odbicie w strukturze masterplanu, zarówno przy formułowaniu założeń przestrzennych, relacji z krajobrazem Natura 2000, jak i przy konstrukcji programu funkcjonalnego.

Cytowany w komunikacie Szymon Wojciechowski, architekt i prezes APA Wojciechowski Architekci, podkreśla, że od początku postawiono na „holistyczne podejście”. – Analizowaliśmy osie widokowe, powiązania z rynkiem, komunikację oraz krajobraz doliny Wisły, traktując Naturę 2000 jako strukturalną wartość miejsca, a nie ograniczenie – wyjaśnia. – Pracowaliśmy na relacjach, nie na obiektach. I tak, chroniony krajobraz stał się dla nas ramą projektową. Koncepcja wpisuje się w najnowsze kierunki myślenia o dziedzictwie po 2030 r., gdzie kultura integruje rozwój społeczny, edukacyjny i środowiskowy. Z uwagą i szacunkiem dla jego historycznego dziedzictwa podeszliśmy do przyszłości Zamku Krzyżackiego, tworząc koncepcję jego zagospodarowania na cele kulturalno-artystyczne, będącą integralną częścią masterplanu. W projekcie uwzględniliśmy modułowość – poszczególne jego elementy będą mogły być realizowane niezależnie od siebie w spójny sposób.

Czytaj więcej

Apartament, luksusowy dom i zamek dla Polaka

Wielofunkcyjny obszar zamku

Przeprowadzono także analizy funkcjonalne i testy dotyczące możliwości adaptacyjnych zamku. – Wnioski potwierdziły, że historyczna infrastruktura, oprócz unikatowych walorów historycznych i architektonicznych, ma swoje ograniczenia techniczne i konserwatorskie, dlatego rozwój powinien opierać się nie tylko na samym zamku, ale także na otaczającym go terenie jako zintegrowanej przestrzeni różnych funkcji. Zamek nie jest tu traktowany odrębnie, lecz jako element większej układanki.

Kluczowym elementem procesu była warstwa programowa i strategiczna, rozwijana we współpracy z Centrum Kultury w Świeciu. – Masterplan traktuje obszar zamku jako system, który spaja dziedzictwo, krajobraz, edukację i turystykę w jedną, konsekwentną wizję rozwoju – mówi Michał Grocki, założyciel The Making. – Efektem pracy jest strategia porządkująca kierunki inwestycyjne, określająca mapę działań i wyznaczająca ramy programowe dla oferty kulturalno-edukacyjnej.

Zamek Krzyżacki w Świeciu to XIV-wieczna warownia położona w widłach Wisły i Wdy, w granicach miasta. Obiekt wyróżnia się charakterystycznym, niemal kwadratowym rzutem z narożnymi basztami oraz pochyloną wieżą główną, która stała się jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych elementów. Zamek przez wieki pełnił funkcje militarne i administracyjne, w okresie wojen szwedzkich został zniszczony. Dziś jest częściowo zrewitalizowany. Obszar zamku jest długofalową strategią rozwoju.