Odkrycia dokonano w miejscowości Holmul, 600 km od stolicy kraju, w departamencie Petan. Badaniami kieruje dr Francisco Estrada-Belli z Uniwersytetu San Carlos w Gwatemali.
Płaskorzeźba znajduje się pod piramidą Majów wzniesioną około 590 roku n.e. Archeolodzy odkryli płaskorzeźbę penetrując tunel wydrążony przez ludzi rabujących zabytki i sprzedających je na czarnym rynku.
Płaskorzeźba ma 8 m długości i 2 m szerokości. Widnieją na niej trzy ludzkie postacie przybrane ozdobami z jadeitu. Archeolodzy interpretują je jako wizerunki ówczesnych dygnitarzy, dotychczas nieznanych historykom. Bogate stroje tych postaci ozdobione są piórami Quetzala - najpiękniejszego "rajskiego ptaka" Ameryki Środkowej. Jego bajecznie kolorowe pióra sięgają 60 cm długości. Plemiona prekolumbijskie ceniły je bardziej od złota. Tylko kapłani, królowie i wodzowie mieli prawo przystrajać się nimi.
Centralna postać przedstawiona jest na podwyższeniu, w pozycji siedzącej, ze skrzyżowanymi nogami. Hieroglificzny napis podaje jej imię: Och Chan Yopaat.
Zachowały się ślady farb jakimi pierwotnie była pomalowana płaskorzeźba - czerwonej, niebieskiej, żółtej i zielonej. - To jeden z najpiękniejszych zabytków jakie miałem okazję oglądać - powiedział dr Francisco Estrada-Belli
Zdaniem gwatemalskich badaczy, scena przedstawia koronację jednego z władców plemion tworzących cywilizację Majów. Piramida pod którą znajduje się fresk została wzniesiona w okresie, w którym toczyły się zażarte walki o władzę między dwoma wielkimi centrami administracyjno-kultowymi: Tikal i Kaanul.
Wykopaliska podjęto w Holmul po odkryciu zniszczeń dokonanych przez rabusiów. Doprowadziły one także do odkrycia grobowca we wnętrzu piramidy. Zmarły miał w zębach osadzone paciorki jadeitowe - taki zwyczaj panował w obrębie cywilizacji Majów w okresie klasycznym, była to oznaka potęgi, wysokiej pozycji społecznej człowieka. Inkrustacje takie wykonywano w momencie inicjacji, rytuału przechodzenia z klasy młodzieńczej do dorosłej, świadczyły o "męskości", wytrzymałości na ból.
Przy zwłokach człowieka z jadeitowymi zębami archeolodzy znaleźli także bardzo dużo naczyń ceramicznych z wyrytymi wizerunkami postaci z podziemnego świata Majów.
