Ustalenie majątku dłużnika będzie łatwiejsze

Poszukiwanie majątku nierzetelnych dłużników powinno się stać bardziej skuteczne. Precedensowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygnatura akt: I OSK 1444/10), wydany przy jednym zdaniu odrębnym, może usunąć bariery. Jedna z nich to niemożność uzyskania informacji z ewidencji gruntów o nieruchomościach dłużników.

– Takie informacje powinny przybrać formę zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 kodeksu postępowania administracyjnego, a więc tylko tym, którzy wykażą indywidualny interes prawny – stwierdzały urzędy i potwierdzały to sądy.

Teraz NSA zajął stanowisko, że nie są to żadne zaświadczenia wydawane w trybie art. 217 k.p.a.

–  W istocie chodzi o udzielenie informacji publicznej, która na podstawie prawa geodezyjnego i kartograficznego rządzi się odrębnymi prawami.

Odrębność polega na tym, że udzielanie takich informacji, co do zasady jawnych, jest uzależnione od wykazania interesu prawnego, który może wypływać z przepisów prawa cywilnego – powiedziała sędzia Małgorzata Jaśkowska.

Wyrok NSA zapadł w sprawie ze skargi kasacyjnej prezydenta Gliwic, który bezskutecznie starał się o informację o nieruchomościach Anny N. w Bielsku- Białej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, gdyż uznał, że nie chodzi o informacje o konkretnej nieruchomości, ale o poszukiwanie majątku, z którego można by prowadzić egzekucję.

NSA uchylił ten wyrok i stwierdził nieważność wydanych postanowień. Uznał, że prezydent Gliwic miał interes prawny w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów, wynikający  z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz z przepisów prawa cywilnego.

– To właściwy kierunek – ocenia Jerzy Bańka, wiceprezes Związku Banków Polskich. –   Trzeba usuwać bariery utrudniające zdobycie informacji o majątkach dłużników. Wszędzie postępowania egzekucyjne dostają wsparcie  od państwa i regulacji prawnych. Są także zalecenia Komisji Europejskiej, żeby tworzyć, z udziałem policji i służb specjalnych, biura do odzyskiwania mienia od przestępców, którzy na różne sposoby  je  ukrywają.

sygnatura akt: I OSK 1444/10

Opinia:

Jarosław Świeczkowski, adiunkt na Uniwersytecie Gdańskim

Wyrok NSA zdecydowanie ułatwi ustalanie majątku nierzetelnych dłużników. Możliwość dostępu do elektronicznych ksiąg wieczystych nie załatwia sprawy, ponieważ trzeba znać numer księgi. Orzeczenie NSA ma jednak szersze znaczenie, nie tylko dla wierzycieli. Przykładów na potrzebę ustalenia właściciela nieruchomości jest bardzo dużo. NSA uznał, że informacje z ewidencji gruntów o nieruchomościach dłużnika nie są zaświadczeniami w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, ale informacją publiczną, której udzielenie zależy od wykazania interesu prawnego. A ten interes może być bardzo różny i wynikać w szczególności z przepisów prawa cywilnego.