Pod hasłem „The Dreams of Milk”/„Mleko snów”, zapożyczonym z książki Leonory Carrington, surrealistycznej malarki i pisarki, 213 artystów z 58 krajów zaprezentuje swoje prace w weneckim Giardini i Arsenale. 80 narodowych pawilonów przygotowało własne ekspozycje.

Pawilon Polski pokaże monumentalną instalację „Przeczarowując świat” Małgorzaty Mirgi-Tas, powstałą we współpracy z kuratorami Wojciechem Szymańskim i Joanną Warszą.

Małgorzata Mirga-Tas jest pierwszą romską artystką reprezentującą pawilon narodowy. Jej projekt opowiada o wędrówce obrazów i wzajemnych wpływach kultury romskiej, polskiej i europejskiej.

Na instalację składa się 12 paneli, każdy dzieli się na trzy pasy. Górny opowiada mitologiczną wersję pochodzenia Romów, odwołując się do „Wyjścia z Egiptu” – XVII-wiecznych rycin francuskiego grafika i rytownika Jacques’a Callota.

W środkowym znalazły się znaki zodiaku i portrety kobiet, znane w historii i kulturze romskiej, układając się w „Herstories”. Są wśród nich m.in.: Papusza, Alfreda Markowska „Noncia” – romska Irena Sendlerowa – oraz Timea Junghaus, romska kuratorka i dyrektorka pierwszego Europejskiego Instytutu Romskiej Kultury i Sztuki w Berlinie.

Dolny pas kompozycji składa się z obrazów przedstawiających współczesne życie codzienne. Artystka do ich stworzenia wykorzystała zdjęcia wujka Andrzeja – etnografa dokumentującego romskie osiedla w latach 70. i 80. XX wieku – oraz współczesne własne.

Inspiracją dla projektu w Pawilonie Polskim był m.in. tajemniczy renesansowy pałac Schifanoia we włoskiej Ferrarze. Freski w nim – sprzed 500 lat – mają także trójdzielny podział i pokazują sceny z mitologii greckiej, znaki zodiaku oraz sceny z życia renesansowego dworu.

Małgorzata Mirga-Tas ukończyła studia na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w 2004 roku. Jest laureatką Paszportów Polityki 2020, autorką pomnika Pamięci o Zagładzie Romów, poświęconego ofiarom nazistowskich zbrodni w czasie II wojny, który stanął w 2011 roku w Borzęcinie Dolnym.

Czytaj więcej

Polska na Biennale Sztuki w Wenecji 2022
Autopromocja
Subskrybuj nielimitowany dostęp do wiedzy

Unikalna oferta

Tylko 5,90 zł/miesiąc


WYBIERAM

Uprawia też malarstwo, w którym portretuje romską społeczność i przełamuje uprzedzenia. Jej barwne obrazy nazywane bywają kolażami lub patchworkami, bo są szyte z tkanin i ubrań. Artystka kwalifikuje je jako malarstwo, bo ważny jest w nich kolor, tekstura i rysunek kolorowymi markerami. Jest współzałożycielką ruchu polsko-romskich artystów Romani Arti i organizatorką międzynarodowych plenerów.

O weneckim projekcie artystki kuratorka Joanna Warsza mówi, że ma też wymowę aktualną wobec wojny w Ukrainie poprzez próbę „przeczarowania” relacji międzyludzkich.

Projekty Pawilonu Ukraińskiego także przykuwają uwagę obserwatorów Biennale, m.in. plenerowa instalacja „Piazza Ucraina” w Giardini – przestrzeń dla artystów Ukrainy i krajów solidaryzujących się z nią po brutalnej inwazji rosyjskiej. Nie będzie natomiast ekspozycji w Pawilonie Rosyjskim, bo jego kurator i artyści zrezygnowali w lutym z udziału w Biennale.

A po raz pierwszy w Biennale uczestniczą: Republika Kamerunu, Namibia, Nepal, Sułtanat Omanu i Uganda.

Laureatów 59. Międzynarodowej Wystawy Sztuki poznamy 23 kwietnia. Biennale można oglądać do 27 listopada.