Po wybuchu wojny polskie placówki muzealne, biblioteki i archiwa skontaktowały się z ukraińskimi odpowiednikami. Poprosili o informację, co najbardziej jest im potrzebne. Działania te koordynuje m.in. Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz wspiera Ministerstwo Kultury.
Fundacja Dziedzictwa Kulturowego zorganizowało zbiórkę środków niezbędnych do ochrony zabytków w Ukrainie. Z informacji, które otrzymaliśmy od dr. Michała Laszczkowskiego, prezesa fundacji, wynika, że zebrano m.in. ok. 1600 gaśnic proszkowych i pianowych, kilkaset kocy gaśniczych, ponad 220 bel wełny mineralnej. Zbiórka miała charakter ogólnopolski, uczestniczyli w niej stołeczny konserwator zabytków oraz konserwatorzy w innych miast. Na granicę z Ukrainą został już wysłany tir środków, które mogą ratować zabytki Ukrainy, tam przy wsparciu Ministerstwa Kultury zostaną one przeładowane do pociągu specjalnego, który jedzie do Lwowa.
Czytaj więcej
Rosjanie prowadzą na Ukrainie wojnę totalną, atakują miasta i wioski. Płoną domy mieszkalne, szkoły, ale też cerkwie. Jaki los czeka bezcenne ukrai...
– Ciągle trwa zbiórka pieniędzy na ten cel – mówi nam Michał Laszczkowski. Dodaje, że Lwów jest centrum redystrybucji pomocy, która trafia też do innych ukraińskich miast.
W obwodzie lwowskim jest ponad połowa zabytków Ukrainy, miasto to wpisane jest na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO.
Instytut Polonika wraz z ukraińskimi partnerami stara się zabezpieczyć cenne obiekty w zachodniej Ukrainie. Zabezpieczone zostały m.in. okna kościoła św. Antoniego we Lwowie oraz rokokowa rzeźba Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. – Staramy się trzymać rękę na pulsie nie tylko w przypadku Lwowa, ale również innych miejsc, takich jak Kamieniec Podolski, Drohobycz czy Berdyczów – tłumaczy Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektor Instytutu Polonika.
W obwodzie lwowskim jest ponad połowa zabytków Ukrainy
Muzeum Powstania Warszawskiego powołało zaś Komitet Pomocy Muzeom Ukrainy. Jego celem jest wsparcie wszystkich muzeów i instytucji kultury na Ukrainie w zabezpieczaniu zbiorów, najcenniejszych pamiątek oraz zabytków kultury ukraińskiej, wsparcie w dokumentacji, digitalizacji i inwentaryzacji zbiorów, przekazywanie materiałów potrzebnych do zabezpieczania i ukrywania zbiorów, zbieranie dokumentacji świadczącej o grabieży i niszczeniu ukraińskich dóbr kultury. Grupa inicjatywna skupia szefów muzeów z całej Polski m.in Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Muzeum II Wojny Światowej, Muzeum Auschwitz-Birkenau, Zamku Królewskiego, Zakładu Narodowego Ossolińskich.
Zapytaliśmy Ministerstwo Kultury, czy w związku z działaniami wojennymi planowana jest tymczasowa relokacja na teren Polski dzieł sztuki, które znajdują się w ukraińskich muzeach? Z naszych informacji wynika, że prowadzone były na ten temat rozmowy na szczeblu ministerstw, ale nie ma na to zgody Ukraińców.
Dyrektor Centrum Informacyjnego ministerstwa Anna Pawłowska-Pojawa odpowiedziała nam, że polskie archiwa oraz instytucje muzealne są w kontakcie z instytucjami ukraińskimi i są gotowe do udzielenia im wszelkiego niezbędnego wsparcia. – Zakres udzielanej pomocy dotyczącej dóbr kultury wymaga decyzji państwa ukraińskiego – państwa, które reprezentują jego organy rządowe, z którymi pozostajemy w bezpośrednim kontakcie – dodała Anna Pawłowska-Pojawa.
