Śledczy kontra Czuma

Sąd Okręgowy w Warszawie przyznał w styczniu Andrzejowi Czumie blisko 90 tys. zł: 14 tys. odszkodowania za utracone zarobki i 75 tys. zadośćuczynienia za doznane w PRL krzywdy.

Prokuratura walczy o uchylenie wyroku, który dotyczy ministra sprawiedliwości, czyli jej zwierzchnika. Właśnie złożyła apelację na niekorzyść Czumy.

– Została wniesiona 20 lutego do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Domagamy się w niej uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – potwierdza „Rz” Mateusz Martyniuk, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie.

Śledczy uważają, że przyznane Czumie zadośćuczynienie jest za wysokie. – Żołnierze AK, katowani i trzymani w najgorszych stalinowskich więzieniach, dostają średnio 4 – 5 tys. zł zadośćuczynienia za miesiąc pobytu za kratami. Czumie przyznano 25 tys. zł za miesiąc. Gdzie proporcje? – mówią „Rz” nieoficjalnie prokuratorzy.

W marcu 1980 r. kolegium ds. wykroczeń skazało Czumę na trzy miesiące więzienia za zorganizowanie manifestacji pod Grobem Nieznanego Żołnierza. Wyrok utrzymał sąd, któremu przewodniczył Andrzej Kryże, późniejszy wiceminister sprawiedliwości w rządzie PiS. Gdy w 1996 r. Sąd Najwyższy uniewinnił opozycjonistów, Czuma wystąpił o odszkodowanie za niesłuszne skazanie. Z akt sprawy, do których dotarła „Rz”, wynika, że domagał się łącznie ponad 800 tys. zł.

Z pozwu Czumy wynika, że zanim trafił do więzienia, pracował w miesięczniku „Opinia”, gdzie zarabiał od 3,5 do 5 tys. zł,

i dodatkowo handlował dewocjonaliami, co dawało mu

4 – 5 tys. zł. Przez pobyt w więzieniu stracił pracę i długo nie mógł znaleźć nowej. Nie dostał nawet posady kierownika cmentarza ani pracy intendenta na KUL. Zarabiał, malując mieszkania.

Za kratami został dotkliwie pobity, a z powodu wilgoci w celi odnowił mu się artretyzm.

– Wskutek pobytu w areszcie Andrzej Czuma poniósł wymierną szkodę – orzekały zgodnie sądy, które od lat 90. rozpatrywały wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Dotąd wydały cztery wyroki przyznające mu pieniądze. Po apelacji prokuratury trzy uchylono. Teraz prokuratorzy złożyli apelację czwartego wyroku. – Sąd nie rozstrzygnął wszystkich wątpliwości i nie odniósł się do argumentów podnoszonych przez prokuraturę – mówi krótko Mateusz Martyniuk. Zdaniem śledczych sąd niedostatecznie uzasadnił, dlaczego przyznał Czumie taką sumę i nie odniósł się do zarzutu przedawnienia roszczenia.

Apelację sporządził Stanisław Wieśniakowski, jeden z najbardziej doświadczonych prokuratorów i ekspert w sprawach odszkodowań. Czy nie obawia się występować przeciwko szefowi? Nie chciał rozmawiać z „Rz”.