Klienci banków mogą żądać zwrotu niesłusznie pobranych pieniędzy

Z wypowiedzi prawników i sądów wynikają dwie podstawy dochodzenia roszczeń od podmiotów, których klauzule umowne zostały uznane za niedozwolone. [b]Jest to możliwość żądania odszkodowania albo zwrotu świadczenia nienależnego[/b].

Choć w pozwie nie trzeba podawać podstawy prawnej, to jednak warto wiedzieć, na jakiej podstawie chce się wystąpić ze swoim roszczeniem, bo od tego zależy, co trzeba udowadniać.

Zgodnie z art. 410 § 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0BE4946B1283DB893760CC0A88B41311?id=70928]kodeksu cywilnego[/link] świadczenie jest nienależne, jeśli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany albo np. podstawa tego świadczenia odpadła.

Czy ten przepis może być podstawą prawną starania się o zwrot pieniędzy? Jak świadczą orzecznictwo sądowe i opinie ekspertów, jest to możliwe.

– Sąd, uznając klauzule o pobieraniu podwyższonego oprocentowania za niedozwolone, orzekł, że nie było żadnego uzasadnienia pobierania wyższych kwot – mówi radca prawny Maciej Kacprzak z Poznania.

Również w [sub]wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 26 lutego br. (sygn. V Ca 204/09)[/sub] zaznaczono, że to odpowiednia podstawa prawna dochodzenia należności, nawet wówczas, gdy pozwanym nie jest ten sam podmiot, którego klauzulę umieszczono w rejestrze UOKiK.

Chodziło o firmę finansową, która dawała klientowi obietnicę pożyczki w zamian za uiszczenie 5 proc. jej kwoty tytułem bezzwrotnej opłaty przygotowawczej. Choć zapisu tej firmy nie było jeszcze w rejestrze, to sąd uznał, że była to niedozwolona klauzula. Nakazał zwrot klientowi 6 tys. zł i powołał się właśnie na świadczenie nienależne. Tym bardziej zasada ta powinna znaleźć zastosowanie do klientów banków, których zapisy w umowach sąd wprost uznał za niedozwolone.

Inną podstawę wskazuje radca prawny Małgorzata Majkowska z krakowskiej kancelarii Mikulski & Wspólnicy. W biuletynie wydawanym przez kancelarię omawia ona skutki uznania ze niedozwolone postanowień wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców.

„[b]Jeżeli umowa została wykonana przed wpisem do rejestru wzorców uznanych za niedozwolone, to konsumenci będą mogli podnosić roszczenia o charakterze odszkodowawczym w związku ze stosowaniem klauzul, które później uznano za niedozwolone[/b]" – pisze Majkowska. Kredytobiorcy będą jednak musieli wykazać, że szkoda, którą ponieśli, powstała wskutek zastosowania przez bank kwestionowanej klauzuli. Dla osoby, która ma całą dokumentację wpłat związanych z kredytem nie powinno być z tym większego problemu.

Majkowska rozważa też inną sytuację: czy po wpisie klauzuli do rejestru można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tylko na tej podstawie, że podstawa roszczenia figuruje teraz w rejestrze? Majkowska uważa, że nie.

[b]Nie ma ponadto szans, aby starać się o zwrot kilkunastu złotych za wysłane monity lub telefony interwencyjne.[/b]