Od 2025 r. w Polsce ma obowiązywać system kaucyjny. Chodzi o jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów, szklane wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra. Stosowne zasady, dostosowujące polskie przepisy do norm unijnych, wprowadza uchwalona przez Sejm 13 lipca 2023 r. ustawa nowelizująca m.in. regulacje dotyczące gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Nowelizacja trafiła do Senatu. Jednocześnie trwają jednak prace nad przepisami wykonawczymi, które mają określić wysokość kaucji, jaka miałaby obowiązywać.
Czytaj więcej:
Projekt ustawy kaucyjnej w końcu trafi do Sejmu, ale może być za późno, aby biznes mógł uniknąć gigantycznych kar.
Pro
Ja wyjaśnia doradca podatkowy, partner w EY Tomasz Wagner, wysokość kaucji miałaby wynieść 50 groszy i być odprowadzana przez konsumentów przy nabyciu produktów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym.
– W krajach, w których obowiązuje już system kaucyjny, stawka kaucji waha się mniej więcej od 0,05 do 0,5 euro za opakowanie, a często zależy od rodzaju opakowania – zauważa Tomasz Wagner.
W ocenie eksperta polska kaucja może mieć różny skutek dla wyborów konsumenckich, co może też zależeć od poziomu i skuteczności edukacji przy wprowadzaniu nowego systemu.
– Konsument powinien wiedzieć, dlaczego wybrane produkty nagle zdrożeją i jaka będzie możliwość dokonania zwrotu opakowań i odzyskania kaucji. Nauka w praktyce będzie więc szczególnie ważna – podkreśla Tomasz Wagner.
Brak odpowiedniej wiedzy może spowodować bowiem, że niektórzy dopiero w punkcie zwrotu zorientują się, jak wiele szklanych butelek nie podlega systemowi. Może to wynikać m.in. z tego, że nie są one wielorazowe.
– Przykładowo nie zwrócimy większości butelek po winie, alkoholach mocnych oraz wybranych butelek po piwie – tłumaczy Tomasz Wagner.
Nowe rozwiązanie ma zwiększyć poziom selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych, a w konsekwencji także ich recykling. Żeby odzyskać kaucję, puste opakowania będzie można oddać do sklepu.
Duże o powierzchni powyżej 200 mkw. będą miały obowiązek je odbierać. Mniejsze będą mogły przystąpić do systemu na zasadzie dobrowolności.