Polski wolontariusz Damian Soból 1 kwietnia r. został zabity przez izraelskie wojsko. Polak pracował w międzynarodowej organizacji humanitarnej World Central Kitchen, która dostarczała żywność Palestyńczykom. Trzy samochody, którymi podróżowali wolontariusze, zostały ostrzelane przez izraelską armię.
Polski rząd w 2024 r. zlecił zbadanie sprawy Międzynarodowej Komisji do spraw Ustalania Faktów (IHFFC). 18 października 2024 r. organizacja przekazała Polsce raport. Nie ujrzał on nigdy światła dziennego, podobnie jak stanowisko rządu w tej sprawie.
Onet domagał się udostępnienia obu dokumentów w trybie dostępu do informacji publicznej. MSZ jednak odmawiał. Redakcja skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przyznał rację Onetowi.
MSZ: komisja nie wyraża zgody na publikację raportu
Ministerstwo Spraw Zagranicznych ponownie odmówiło jednak Onetowi dostępu do dokumentów. Tym razem resort przekazał, że polski rząd zlecając śledztwo IHFFC podpisał porozumienie, zgodnie z którym praca komisji „będzie objęta klauzulą poufności”.
„IHFFC i Rząd zgadzają się, że nic nie zostanie upublicznione, dopóki obaj Uczestnicy nie wyrażą na to zgody” – napisano.
11 czerwca 2025 r. komisja miała wprost poinformować stronę polską o braku zgody na opublikowanie tekstu raportu – podaje Onet. Blokada miała dotyczyć też wydanych przez nią rekomendacji.
Czytaj więcej
Władze Izraela nie wypłacą odszkodowania za śmierć polskiego wolontariusza Damiana Sobola, który zginął w Strefie Gazy.
"W tym stanie rzeczy, przede wszystkim wobec braku zgody komisji na udostępnienie raportu, minister spraw zagranicznych nie ma innego wyboru, jak tylko konsekwentnie chronić przedmiotowe informacje, wykorzystując wszelkie dostępne ku temu instrumenty prawne, posługując się jedynym obecnym dostępnym mu narzędziem prawnym, jakim jest tajemnica dyplomatyczna" — przekazało Onetowi MSZ.
Izrael umywa ręce
Śledztwo ws. śmierci Damiana Sobóla prowadzi Prokuratura Okręgowa w Przemyślu. Ze względu na brak współpracy ze strony Izraela postępowanie utknęło w miejscu.
Izraelskie władze przyznały, że atak był "poważnym błędem". Odwołano dwóch oficerów, a trzech innych ukarano naganami. Jednocześnie umorzono postępowanie ws. ataku.
Wśród ukaranych osób był pułkownik Noczi Mendel. W rozmowie z australijską telewizją ABC podkreślił, że to on wydał rozkaz przeprowadzenia operacji i "nie żałuje tego". Przekonywał, że konwojem WCK podróżowali "uzbrojeni mężczyźni" i oskarżał organizację o powiązania z Hamasem.