Szef rządu twardo deklaruje, że to on odpowiada za politykę zagraniczną, a prezydent – jako głowa państwa – jedynie Polskę reprezentuje. Przekonanie to wcielił już w życie.
Premier Tusk podjął istotną decyzję o wycofaniu polskich obiekcji w stosunku do wejścia Rosji do OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) i ogłosił ją bez konsultacji z prezydentem, o opozycji nawet nie wspominając. Identycznie zachowuje się minister obrony Bogdan Klich, gdy usiłuje doprowadzić do szybkiego wycofania polskich żołnierzy z Iraku.
Stajemy zatem wobec poważnego problemu konstytucyjnego. Czy premier może prowadzić politykę zagraniczną, ignorując głowę państwa? I czy istotnie konstytucja tak jednoznacznie sprowadza prezydenta do pełniącego rolę reprezentanta?
Gdy na czele państwa stał Aleksander Kwaśniewski, wielu komentatorów uznawało jego dominującą rolę na polu dyplomacji za coś oczywistego. Dziś często ci sami publicyści postrzegają Lecha Kaczyńskiego wyłącznie jako uczestnika kłótni z premierem o dyplomację. Prezydent chce zatem, by spór rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny.
Wątpię, by TK zdecydował się na rozgraniczenie kompetencji. Ale nawet gdyby podjął taką próbę, i tak nie zdoła precyzyjnie ustalić, kiedy decyzja ma należeć do prezydenta, a kiedy do premiera. Bo we wszystkich dojrzałych demokracjach współpraca między nimi jest miarą politycznej kultury, która wymaga informowania się nawzajem o decyzjach i poszukiwania consensusu.
