Black Friday stał się jednym z najważniejszych wydarzeń zakupowych w Polsce, ale wraz z rosnącym ruchem w sieci rośnie też niepokój użytkowników. Najnowsze badanie DXC pokazuje, że choć Polacy chętnie korzystają z promocji – 76 proc. śledzi oferty Black Friday – jednak towarzyszy temu lęk o bezpieczeństwo. Aż 72 proc. obawia się, że ich dane lub pieniądze mogą zostać przejęte, a 22 proc. przyznaje, że padło kiedyś ofiarą cyberoszustwa.
Hakerzy w akcji na Black Friday
Cyberbezpieczeństwo to jeden z wiodących obecnie tematów, a według Check Point Threat Intelligence polskie instytucje finansowe były w 2024 r. atakowane średnio 1,7 tys. razy tygodniowo. Z kolei raport firm DXC i Microsoft donosi, że tylko 30 proc. firm wykorzystuje sztuczną inteligencję w ochronie przed cyberatakami. Oznacza to, że większość instytucji finansowych wciąż opiera się na tradycyjnych metodach obrony, które przestają radzić sobie z coraz bardziej złożonymi zagrożeniami.
Ten rozdźwięk wpływa także na poczucie bezpieczeństwa konsumentów. Większość z nich nie ma pewności, czy instytucje finansowe są w stanie skutecznie reagować na nowe typy ataków – szczególnie w okresach, gdy liczba transakcji rośnie lawinowo.
Jak przekonuje Michał Kowalczuk, Data & AI Eastern Europe IT Director w DXC i szef Globalnego Centrum Kompetencji AI w Warszawie, w obliczu dzisiejszych zagrożeń standardem powinna stać się nie tylko ścisła kontrola dostępu, ale także analiza zachowań użytkowników w czasie rzeczywistym.
Czytaj więcej
Krąży pomysł, żeby dokapitalizowana państwowa Krajowa Grupa Spożywcza przejęła polskie sklepy sieci Carrefour. Transakcja byłaby warta kilka miliar...
– Podejście „nie ufaj nikomu, weryfikuj wszystko” to dziś absolutna konieczność. Tylko ciągła weryfikacja i automatyczne wykrywanie anomalii pozwalają identyfikować nieprawidłowości, zanim dojdzie do naruszenia bezpieczeństwa – mówi. – Nie mówimy już o pojedynczych incydentach, ale o zautomatyzowanych atakach opartych na AI – szybszych, bardziej celowanych i trudniejszych do wykrycia. Nasze badanie pokazuje, że co piąty klient kupujący online padł ofiarą oszustwa. Jeśli instytucje nie wdrożą nowoczesnych modeli ochrony, konsumenci pozostaną narażeni, zwłaszcza w okresach takich jak Black Friday, gdy częstotliwość oszustw rośnie wielokrotnie – dodaje.
Szereg barier w podejściu
Eksperci podkreślają, że brak zaawansowanych systemów bezpieczeństwa nie jest tylko kwestią technologii – ma realne społeczne konsekwencje: obniża zaufanie do instytucji finansowych i wpływa na decyzje zakupowe Polaków.
Rosnąca liczba oszustw i cyberataków prowadzi do wyraźnej zmiany nastrojów społecznych: Polacy chcą kupować wygodnie, ale oczekują większej ochrony i jasnych zasad. Eksperci podkreślają, że sam rozwój technologii nie wystarczy. Kluczowa staje się edukacja użytkowników – szczególnie tych, którzy czują się zagubieni w coraz bardziej złożonym cyfrowym ekosystemie.
Wyniki najnowszego badania DXC pokazują, że 33 proc. osób w wieku 18-70 lat robi zakupy online co najmniej raz w tygodniu. Za rosnącą aktywnością zakupową kryje się jednak niepokój. Najbardziej aktywni i jednocześnie najbardziej narażeni na ataki są trzydziesto- i czterdziestolatkowie – użytkownicy, którzy łączą intensywne korzystanie z sieci z wysoką podatnością na ataki oparte na presji czasu.
Czytaj więcej
Chiński gigant e-handlu AliExpress zablokował na swojej platformie rodzimego sprzedawcę lalek erotycznych, które posiadały dziecięce cechy. Decyzja...
Najpopularniejszą formą płatności pozostaje BLIK – wybiera go prawie dwie trzecie kupujących online w czasie Black Friday. Z danych DXC wynika, że 44 proc. Polaków korzysta z tej metody nawet poza sezonem wyprzedażowym. Popularność BLIKa wynika z wygody, szybkości oraz wysokiego poziomu zaufania, zwłaszcza wśród młodszych konsumentów.
– Dobrze sprawdza się w sytuacjach, gdy użytkownicy robią szybkie zakupy online, bo daje im pełną kontrolę nad każdą operacją. Zatwierdzenie płatności w aplikacji bankowej z widoczną kwotą i odbiorcą to prosty i bardzo transparentny mechanizm, który pozwala zachować kontrolę nawet wtedy, gdy promocje kuszą, a czas na decyzję jest ograniczony. W intensywnych okresach sprzedażowych to właśnie ta przejrzystość procesu ma ogromne znaczenie. Technologia wspiera bezpieczeństwo, ale ostatecznie to użytkownik ocenia, czy dane żądanie autoryzacji jest spójne z jego intencją – mówi Grzegorz Laudy, członek zarządu w Polskim Standardzie Płatności, odpowiedzialny za rozwój strategii technologicznej BLIKA.
Za BLIKIEM plasują się karty płatnicze (32 proc.) oraz portfele cyfrowe (25 proc.). Największym zaufaniem ogółu cieszy się bankowość elektroniczna – średnia ocena wynosi 3,95, a aż 78 proc. deklaruje pełne zaufanie do tej formy płatności. Z kolei nowsze rozwiązania, takie jak Apple Pay, Google Pay, PayPal czy usługi typu „kup teraz, zapłać później”, nadal budzą ostrożność, głównie z powodu braku przejrzystości i obaw o bezpieczeństwo.
