Podstawą roszczeń są trzy orzeczenia międzynarodowych sądów arbitrażowych dotyczące odszkodowań nałożonych na Rosję i Gazprom. Z dostępnych danych wynika, że za pośrednictwem fińskiego komornika nigdy nie udało się odzyskać tak dużej kwoty – pisze fiński portal Yle.

Uniper, Naftogaz i inni poszkodowani przez Rosję

Największe pojedyncze roszczenie zostało skierowane przeciwko Gazprom Export – ok. 16,4 mld euro. Wiąże się to z zaprzestaniem w 2022 r. dostaw gazu do niemieckiego koncernu energetycznego Uniper (obecnie należy do niemieckiego skarbu państwa; fiński Fortum był właścicielem koncernu do września 2022 r.) i innych europejskich koncernów.

W dwóch pozostałych przypadkach Finowie próbują odzyskać od państwa rosyjskiego prawie 10 mld euro na podstawie orzeczeń sądów arbitrażowych i na wniosek pozywających.

Pierwsza sprawa związana jest z koncernem naftowym Jukos, który Kreml zagrabił w 2003 r., pozbawiając tysięcy akcjonariuszy możliwości odzyskania swoich inwestycji. Jukos Capital z siedzibą w Luksemburgu żąda około 4,3 mld euro za nielegalne zbycie udziałów na początku XXI wieku. Podstawą jest decyzja międzynarodowego arbitrażu z 2021 r.

Czytaj więcej

Jukos ostatecznie zwycięski w starciu z Kremlem. Sroga kara, bez znieczulenia

Druga sprawa dotyczy ukraińskiej spółki Naftogaz. Próbuje ona odzyskać 4,9 mld euro, które zasądził na jej rzecz arbitraż w Hadze w 2023 r. Sąd nakazał Rosji zadośćuczynienie spółce za szkody polegające na zagrabieniu majątku na okupowanym Krymie i instalacji wydobywczych na Morzu Czarnym, które Rosjanie przekazali Gazpromowi.

Gdzie szukać rosyjskiego majątku?

Finowie pokazali już, że potrafią egzekwować podobne wyroki – Yle pisze, że w kraju tym skonfiskowano rosyjski majątek wart dziesiątki milionów euro. Chodzi głównie o nieruchomości, akcje spółek mieszkaniowych i gotówkę. Zajęcia dokonano na podstawie wniosku ukraińskiego Naftogazu i jego spółek zależnych.

W przypadku obecnych roszczeń problemem jest ich wysokość. Jak podkreśla Yle, Rosja i Gazprom nie mają w Finlandii wystarczającej ilości nieruchomości, gotówki i innego majątku, które można by przejąć i sprzedać. Aby odzyskać pełną kwotę, dłużnicy musieliby przenieść do kraju znaczne aktywa, co jest mało prawdopodobne.

Czytaj więcej

Naftogaz dobrał się do Gazpromu w Kazachstanie

Na początku listopada Sąd Apelacyjny w Helsinkach zawiesił nowe zajęcia rosyjskich majątków. Nastąpiło to po wrześniowym wyroku Sądu Apelacyjnego w Hadze, który orzekł, że trybunał arbitrażowy nie ma jurysdykcji w odniesieniu do większości roszczeń. Jednak to, co już udało się zająć, pozostaje w mocy.

Kreml oczywiście nie zgadza się z żadnymi wyrokami międzynarodowych sądów niekorzystnymi dla siebie. Rosja kwestionuje decyzje o wypłacie odszkodowań i ich egzekwowaniu przed sądami Finlandii i innych krajów.