– Je­śli do­cho­dy po­dat­ko­we pań­stwa ro­sną szyb­ciej niż go­spo­dar­ka, to zna­czy, że zwiększają się na­sze ob­cią­że­nia po­dat­ko­we – ko­men­tu­je Ry­szard Pe­tru, eko­no­mi­sta, part­ner w PwC.

Tak wła­śnie by­ło w 2011 r. Go­spo­dar­ka roz­wi­ja­ła się w tempie 4,3 proc., a do­cho­dy z po­dat­ków do bu­dże­tu pań­stwa i sa­mo­rzą­dów wy­nio­sły ok. 299 mld złotych – wy­ni­ka z sza­cun­ków „Rz" (wszyst­kich da­nych za ubie­gły rok jesz­cze nie ma­my). To o 8,8 wię­cej niż w 2010 r., a w prze­li­cze­niu na jed­ne­go miesz­kań­ca – o 8,9 proc. wię­cej.

Zu­peł­nie in­na by­ła sy­tu­acja w ostat­nich, kry­zy­so­wych la­tach. W 2009 r., gdy PKB wzrósł o 1,6 proc., po­dat­ki per ca­pi­ta spa­dły o 2,6 proc.; w 2010 r. PKB zwięk­szył się o 3,9 proc., a po­dat­ki o 2,9 proc.

Co wpły­nę­ło na zwięk­sze­nie ob­cią­żeń po­dat­ko­wych w ubie­głym ro­ku? – Po pierw­sze, dzia­ła­nia ad­mi­ni­stra­cji zmie­rza­ją­ce do te­go ce­lu – mó­wi Pe­tru.

Cho­dzi głów­nie o pod­wyż­kę sta­wek VAT i za­mro­że­nie pro­gów po­dat­ko­wych w PIT. Staw­ki po­dat­ku od kon­sump­cji wzro­sły od po­cząt­ku ro­ku o 1 pkt proc. – pod­sta­wo­wa z 22 do 23 proc., a ob­ni­żo­na  z 7 do 8 proc. Nie obliczono jeszcze do­kład­nie, ile do­dat­ko­wych do­cho­dów przy­nio­sło to bu­dże­to­wi, ale w su­mie wzro­sły one o ok. 11 proc., czy­li naj­wię­cej od 2007 r.

Z ko­lei za­mro­że­nie pro­gów ozna­cza, że wię­cej osób, przy wyż­szych wy­na­gro­dze­niach, za­czę­ło pła­cić 32-proc. po­da­tek. Zresz­tą sam wzrost płac, śred­nio w go­spo­dar­ce o ok. 5 proc., tak­że przy­czy­nia się do te­go, że pła­ci­my pań­stwu więk­sze da­ni­ny. – Do te­go trze­ba do­dać wy­so­ką, 4,3-proc. in­fla­cję – mó­wi To­masz Ka­czor, głów­ny eko­no­mi­sta BGK. – Im wyż­sze ce­ny w skle­pach, tym wyż­szy od nich trze­ba za­pła­cić po­da­tek VAT – do­da­je.

VAT i PIT to nieje­dy­ne po­dat­ko­we ob­cią­że­nia na­szej kie­sze­ni. Fir­my zapłaciły w 2011 r. wyższy o 14 proc. CIT (wpły­wy by­ły niż­sze niż w 2008 r.), po­nie­waż znacz­nie po­pra­wi­ła się ich sy­tu­acja fi­nan­so­wa. Wzro­sły też np. staw­ki po­dat­ku od nie­ru­cho­mo­ści, któ­re za­si­la­ją bu­dże­ty sa­mo­rzą­do­we.

Po­nad 7,8 tys. zł ha­ra­czu, ja­ki przy­pa­da na prze­cięt­ne­go Po­la­ka, to cał­kiem spo­ro – 2,2 mie­sięcz­nego wy­na­gro­dze­nia. Je­śli weź­mie­my pod uwa­gę tyl­ko oso­by w wie­ku po­wy­żej 14 lat, kwo­ta wzro­śnie do 9,2 tys. zł, czy­li 2,7-krot­no­ści prze­cięt­nej pen­sji brut­to. Jesz­cze go­rzej ma być w przy­szłym ro­ku. Przecięt­nie ma­my od­dać pań­stwu pra­wie 8,6 tys. zł, a wśród osób osią­ga­ją­cych do­cho­dy (czy­li bez dzie­ci) – po­nad 10 tys. zł (to już 2,8 prze­cięt­nych płac). – Kiedy go­spo­dar­ka ro­śnie, pań­stwo po­win­no się sku­pić na ogra­ni­cza­niu wy­dat­ków, by mieć po­le do pod­no­sze­nia po­dat­ków w razie pogorszenia się sy­tu­acji. U nas jest od­wrot­nie – wy­ty­ka Pe­tru.