– Wydajemy coraz więcej pieniedzy publicznych, w tym z UE na innowacje, a procent innowacyjnych firm niestety się zmniejsza – zauważa Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek, główna ekonomistka PKPP Lewiatan. W ten sposób komentuje najnowsze dane GUS o działalności innowacyjnej przedsiębiorstw w latach 2009 – 2011.

Wynika z nich, iż w ostatnich trzech latach niespełna 17 proc. firm przemysłowych i nieco ponad 12 proc. firm usługowych wprowadzało w życie innowacje. To o ponad 1 proc. mniej niż w latach 2008 – 2010.

W przypadku firm przemysłowych osłabił się nie tylko odsetek firm innowacyjnych, ale także watośc nakładów na innowacje. Wszystkie firmy (przemysłowe i usługowe) w zeszłym roku wydały na innowację 31,8 mld zł. W tym przemysłowe – 20,8 mld zł. To o ponad 12 proc. mniej niż w 2010 roku. W przypadku firm usługowych zwiększenie nakładów (podawane są w cenach biezących) nie oddaje nawet wzrostu inflacji, bo zwiększyły wydatki o niespełna 2 proc.

Zmienić myślenie

Ale ekonomiści zwracają głównie uwagę na strukturę wydatków. Wciąż ponad połowę pieniędzy firmy wydają na kupno maszyn i urządzeń, a kolejnych niespełna 20 proc. (5,86 mld zł) na kupno lub modernizację budynków lub na grunty. Co więcej prawie 40 proc. innowacyjnych urządzeń i maszyn sprawdzanych jest z zagranicy.

Na badania i rozwój firmy przeznaczyły w 2011 r. niespełna 4,26 mld zł.

– Te dane potwierdzają, że pod względem wydatków na innowacyjność Polska wypada źle. Nie dość, że nakłady na działalność innowacyjną są dość niskie, to wydatki na B+R – czyli innowacje sensu stricto – stanowią ledwie 13 proc. tych nakładów. W Niemczech jest to 50 proc., Polska wypada także gorzej niż np Czechy i Węgry (na Słowacji jest podobnie niski udział tych wydatków). – – uważa Piotr Lewandowski, główny ekonomista Instytutu Badań Strukturalnych.

I dodaje: – Tak długo jak głównymi kategoriami nakładów na działalność innowacyjną będą nakłady na maszyny i urządzenia oraz na budynki, polskie firmy nie przejdą z etapu adaptacji zewnętrznych innowacji na ich tworzenie.

Liderzy innowacji bez zmian

Z danych GUS wynika też, że w skali roku zmalał udział przychodów netto ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych wprowadzonych na rynek. Dla firm przemysłowych było to 8,9 proc., a dla podmiotów z sektora usług – 3,3 proc, tj. odpowiednio o 2,4 p. proc. i 0,8 p. proc. mniej niż rok wcześniej.

Najwięcej firm innowacyjnych jest w branży farmaceutycznej, chemicznej oraz IT.

Najmniej innowacyjnych firm z branż przemysłowych jest wśród producentów wyrobów ze skóry i odzieży.

Wśród przedsiębiorstw usługowych prym wiodą firmy zajmujące się ubezpieczeniami, rynkiem finansowym i telekomunikacją. A na końcu są przedsiębiorstwa specjalizujące się w transporcie lądowym.