- Służba celna już testuje nowe, informatyczne systemy, które zautomatyzują odprawy graniczne i usprawnią obsługę obrotu gospodarczego. Zaczną one działać  w najbliższych miesiącach. Wierzymy, że ułatwią życie przede wszystkim przedsiębiorcom – mówi Jacek Kapica, wiceminister finansów, szef Służby Celnej.

Tylko softwarowe inwestycje, do obsługi odpraw towarów i podróżnych, finansowane w znacznej części przez Unię Europejską, będą kosztować 168 mln zł.

Elektronika dla fiskusa

Szybki dostęp do informacji ma poprawić bezpieczeństwo obrotu gospodarczego: umożliwi identyfikowanie zagrożeń i pogłębioną analizę ryzyka czyli zwalczanie nadużyć i przemytu, a w efekcie szybszą odprawę wiarygodnych przedsiębiorców przewożących legalne towary. Na wszystkich polskich przejściach na Wschodzie, położonych na zewnętrznych granicach UE, już działają systemy automatycznego odczytywania tablic rejestracyjnych pojazdów. Skanery i elektronika pomagają też funkcjonariuszom zarządzać procedurami odpraw i ruchem na przygranicznych terminalach.

Do wymiany są  przestarzałe, pochodzące już z innej epoki  elektroniczne  systemy, jak m. in.  Celina, którego wprowadzanie przed laty kosztowało przedsiębiorców i celników sporo zamieszania i nerwów. O skali informatycznych przedsięwzięć niech świadczy fakt iż już teraz liczba deklaracji  celnych , akcyzowych,  związanych z podatkiem VAT od importu i podatkami od gier i hazardu,  przesyłanych elektronicznie przekracza rocznie 6 mln. A operacji w sieci będzie więcej  bo nowe, testowane właśnie aplikacje mają przede wszystkim umożliwić cyfrową wymianę informacji między różnymi instytucjami towarzyszącymi międzynarodowemu biznesowi.

Bezcenne certyfikaty AEO

Tylko w pierwszym półroczu 2013 r.  wartość ceł, akcyzy i innych opłat , których wykonanie nadzoruje służba celna,  sięgnęła  40,8  mld zł. W zeszłym roku celnicy odprawili na granicach  ponad 11,4 mln samochodów osobowych, 2 mln ciężarówek, 42 mln podróżnych.  Wartość  tylko 3, 7 mln rozpatrzonych dokumentów Tax Free przekroczyła 4,5 mld zł.

Symbolem zmian przy granicznych szlabanach UE, są już „zielone korytarze" na przejściach -  wydzielone pasy dla szybkiej odprawy osób nie przewożących towarów podlegających ocleniu,  a dla przedsiębiorców i firm - certyfikaty AEO (Authorised Economic Operator), czyli świadectwa autoryzowanego operatora ekonomicznego. Dokument zapewnia upoważnionemu przedsiębiorcy specjalne traktowanie i uproszczone odprawy nie tylko na polskich granicach ale też w obrocie na terenie całej UE.  Te przywileje  Bruksela rozszerza już na Kanadę ,USA i Japonię.   Certyfikat AEO praktycznie zwalnia z granicznej kontroli transporty firm, które wcześniej poddały się systemowemu sprawdzeniu, dowiodły swej rzetelności i  uzyskały międzynarodowy dokument narodowej służby celnej. W Polsce  o uprawnienie potwierdzające kupiecką wiarygodność postarało się już pół  tysiąca firm. Na razie są w tej grupie przede wszystkim duże spółki.  Co jakiś czas celnicy dyskretnie weryfikują ich uczciwość.

Przemycała narkotyki w martwym noworodku

Bez papierowych załączników

Dzięki nowym, elektronicznym narzędziom i bardziej elastycznemu podejściu do klientów , już w tym roku przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z możliwości odprawienia towarów  w docelowym miejscu rozładunku, bez konieczności  meldowania się z towarem w urzędzie celnym.

Przy zgłaszaniu zakupu samochodu na terenie UE celnicy  już nie będą wymagać deklaracji akcyzowej, opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Do zweryfikowania deklaracji urzędowi wystarczą  przesłane Internetem  dane  z ostatniego podatkowego zeznania rocznego.

Służba celna  próbuje też podnieść konkurencyjność i ułatwić biznes polskim portom morskim. Ma to sprawić procedura  wcześniejszego, elektronicznego  przygotowania i weryfikowania deklaracji celnej, zanim jeszcze statek z ładunkiem dotrze do portowego terminalu.

Dzięki przebudowie i usprawnieniu sieci przedsiębiorcy będą mogli dokonać odprawy scentralizowanej -  w jednym miejscu przy jednym okienku celnym – niezbędne informacje celnicy sami ściągną  np. z filii przedsiębiorstwa, drogą elektroniczną.

Rezerwacja do kolejki

W przyszłym roku usługa Single Window   ma być już pełna  to znaczy , że  kontrolerzy  podczas granicznej odprawy sami  skompletują niezbędne  poświadczenia, certyfikaty, wyniki badań  np. inspekcji weterynaryjnej, czy fitosanitarnej.

- Chcemy uwolnić firmy od obecności kontrolerów i zmory papierowych załączników, które teraz często towarzyszą procedurze odpraw granicznych – tłumaczy wiceminister Kapica.

Trwają przygotowania do wprowadzenie e-bookingu, czyli wcześniejszego uzgadniania terminu granicznej odprawy. W czasie EURO 2012, można było zawczasu umówić odprawę autokarów z kibicami w konkretnym przejściu. Celnicy utrzymali to rozwiązanie także po piłkarskim turnieju . Teraz plan przewiduje zgłaszanie także terminów odpraw ciężarówek. – Na wprowadzeniu systemu skorzystają spedytorzy, kierowcy, celnicy, a także lokalne samorządy - gospodarze parkingów, czerpiący dochody z gastronomii  - mówi Piotr Daniel dyrektor Departamentu Służby Celnej.