Trzymiesięczna stawka WIBOR, która jest podstawą obliczania oprocentowania wielu kredytów, wzrosła do niemal 4,9 proc.

Od końca czerwca, czyli od daty ostatniej podwyżki stóp procentowych dokonanej przez Radę Polityki Pieniężnej, trzymiesięczny WIBOR wzrósł o blisko 30 pkt bazowych. Duża część tego wzrostu miała miejsce w ostatnich dniach. Przekłada się to na wzrost oprocentowania każdego miliona złotych kredytu o 3 tys. zł w skali roku - bez żadnej decyzji RPP.

Walczą o finansowanie

Wzrost stóp rynku międzybankowego zazwyczaj wiąże się z podwyżkami stóp oficjalnych bądź z oczekiwaniami ich podniesienia. Obecnie jednak na rynku przeważają oczekiwania spadku stóp oficjalnych. Duża część analityków jest zdania, że pierwsza obniżka głównej stopy NBP będzie miała miejsce już wIkwartale2012 r. Co w takim razie spowodowało podniesienie się stawki rynku międzybankowego? - Zagraniczne banki starają się zapewnić sobie finansowanie na koniec roku. Część zawierała transakcje z polskimi bankami po stawkach znacznie odbiegających od poziomu WIBOR - tłumaczy Bartłomiej Małocha, diler BRE Banku.

Według ING Banku Śląskiego zagraniczni inwestorzy pozyskiwali ostatnio finansowanie w polskich bankach, godząc się na oprocentowanie przekraczające nawet 5 proc.

Zagraniczni gracze w kilkunastu ostatnich miesiącach mocno zwiększali zaangażowanie na polskim rynku długu. Jak wynika zdanych NBP, w okresie wrzesień2010 - sierpień2011 kupili obligacje o wartości blisko 9,3 mld euro (część tej kwoty przypadła na papiery emitowane specjalnie na rynki zagraniczne).

W przeszłości typowy zagraniczny inwestor, by kupić polskie obligacje, wymieniał rodzimą walutę (np. dolary albo euro) na złote. To prowadziło jednak do aprecjacji złotego. Od pewnego czasu zagraniczni gracze wolą dokonywać transakcji swapowych. Wymaga to jednak pożyczenia gotówki od polskich banków. Problem w tym, że dokonywane obecnie pożyczki o terminie przekraczającym trzy miesiące będą spłacane już w nowym roku. Zagraniczne banki, spodziewając się spadku płynności rynku pod koniec roku, już dziś są gotowe zapłacić więcej, niż wynoszą stawki rynkowe, by mieć pewność finansowania pozycji na polskich obligacjach.

Jastrzębie wypowiedzi

Ekonomiści ING BSK zwracają uwagę również na inne możliwe wyjaśnienia wzrostu stawek WIBOR. Na pierwszym miejscu wymieniają jastrzębie wypowiedzi członków RPP.

- Rozmowa o poluzowaniu polityki pieniężnej byłaby dziś przedwczesna - mówił kilka dni temu Andrzej Kaźmierczak, jeden z najbardziej zdeklarowanych gołębi w RPP.

ING BSK zwraca uwagę na jeszcze jeden potencjalny powód: Powracające zarzuty niektórych uczestników rynku co do nietransakcyjności WIBOR-ów i rozmowy o zmianie konstrukcji WIBOR.

Większe raty kredytowe

Od wysokości wskaźnika stopy rynkowej WIBOR zależy oprocentowanie m.in. złotowych kredytów hipotecznych. Większość banków ustala ich oprocentowanie jako sumę wysokości WIBOR (1-,3- lub6-miesięcznego), do którego dodawana jest stała marża. W niektórych bankach pod uwagę brana jest średnia arytmetyczna i skala zmiany wskaźnika WIBOR. Oprocentowanie w zależności od banku, w którym jest zaciągnięty kredyt, jest weryfikowane co miesiąc, co kwartał lub co pół roku. Dlatego nie wszyscy od razu odczuwają podwyżkę oprocentowania wynikającą ze wzrostu WIBOR.