Reklama
Rozwiń
Reklama

Potrzebne nowe regulacje bankowe

Sytuacja finansowa banków wciąż wzbudza ponadprzeciętne zainteresowanie władz i opinii publicznej

Publikacja: 04.03.2011 03:02

Red

W związku z powyższym jest już przesądzone, że ponowna ocena banków unijnych zostanie przeprowadzona w I połowie 2011 r., w drodze zastosowania stress testów. Niestety, taka ocena, jak i filozofia podejścia władz nadzorczych koncentruje się wokół jednego zagadnienia, tj. adekwatności kapitałowej. Tymczasem bez wątpienia wiemy już, iż u podstaw kryzysów leży wiele czynników, które wzajemnie przenikają się (m.in. polityka rządów, banków centralnych, władz nadzorczych oraz życie ponad stan).

Adekwatność kapitałowa, określona w Nowej Umowie Kapitałowej (NUK), opiera się na zasadzie zabezpieczania wybranych, a zatem nie wszystkich, rodzajów ryzyka bankowego przez fundusze własne. Filozofia myślenia jest zatem następująca: im  wyższe fundusze własne posiada bank, tym bardziej ryzykowną działalność może prowadzić. Filozofia ta funkcjonowała także przed wybuchem ostatniego kryzysu, a mimo to nie uchroniła nas przed nim.

W odpowiedzi na kryzysy w sposób naturalny pojawiają się propozycje zmian regulacji. Tak też stało się w odpowiedzi na współczesny kryzys na globalnych rynkach finansowych, kiedy wystąpił wysyp propozycji zmian regulacji ostrożnościowych nazywany tsunami. Jedna z takich zmian odnosi się właśnie do adekwatności kapitałowej. W grudniu 2010 r. Komitet Bazylejski przyjął kolejną wersję NUK określaną jako Basel III.

Zaproponowane w Basel III zmiany odnoszą się przede wszystkim do kwestii adekwatności kapitałowej banków. Wprowadzone zostały m.in. nowe bufory bezpieczeństwa kapitałowego (bufor ochronny i „krajowy" bufor antycykliczny), a dodatkowo dotychczasowe wymogi kapitałowe zostały zwiększone. Nie została natomiast zmieniona filozofia myślenia, zgodnie z którą bezpieczeństwo banku zależy od wysokości funduszy własnych i pokrycia nimi trzech rodzajów ryzyka (kredytowego, rynkowego i operacyjnego), a nie są to wszystkie rodzaje ryzyka bankowego.

Jako dyskusyjne uznać należy wprowadzenie, wcześniej wspomnianego, bufora antycyklicznego mającego chronić banki przed problemami w przypadku pogorszenia się koniunktury gospodarczej. Być może sama idea tego dodatkowego wymogu kapitałowego (określanego przez krajowe władze nadzorcze) jest słuszna, natomiast problemem okazała się miara cykli koniunkturalnych, a precyzując, przegrzania gospodarki. Zjawisko to postanowiono bowiem mierzyć tylko jednym wskaźnikiem, tzn. stosunkiem kredytów do PKB.

Reklama
Reklama

Szczególnie dyskusyjna jest natomiast konstrukcja zaproponowanego wskaźnika dźwigni, który wyznaczony został jako stosunek kapitału własnego podstawowego (Tier 1) do nominalnej wartości aktywów. Z zaproponowanej konstrukcji wskaźnika dźwigni wynika, że opiera się on na prostym, zawodnym podejściu polegającyn na badaniu tylko udziału kapitału własnego w sumie bilansowej. Omawiany wskaźnik nie odnosi się chociażby do możliwości lewarowania z wykorzystaniem instrumentów pochodnych, co należy wskazać jako jedną z ułomności proponowanej regulacji (proponowanej, bo jej ostateczne wdrożenie ma nastąpić dopiero po 2017 r.).

Dążąc do podsumowania, podkreślić należy, że Basel III być może zwiększy bezpieczeństwo działalności bankowej, ale jednocześnie będzie powodować wzrost kosztów funkcjonowania banków i nie ochroni nas przed kolejnymi kryzysami. Potrzebna jest bowiem zmiana filozofii myślenia w odniesieniu do postrzegania bezpieczeństwa działalności bankowej. W Basel III trudno jest zaś doszukać się takiej gruntownej zmiany filozofii myślenia.

Autorka jest członkiem zarządu Narodowego Banku Polskiego, profesorem zwyczajnym w Katedrze Bankowości SGH, członkiem prezydium Komitetu Nauk o Finansach Polskiej Akademii Nauk

Materiał Promocyjny
Lokaty mobilne: Nowoczesny sposób na oszczędzanie
Ekonomia
KGHM optymalizuje zagraniczny portfel
Ekonomia
Apelują do Orlen Termika. Chodzi o zamówienia dla dostawców spoza UE
Ekonomia
PGE odstąpiła od ważnej umowy. Naliczono wysokie kary
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama