Sąd: szkoła musi używać preferowanego imienia ucznia transpłciowego. Przełomowy wyrok

Sąd Okręgowy, w którym toczyło się postępowanie w I instancji, nie uznał tych argumentów. Rozstrzygnięcie na korzyść Wiktorii wydał dopiero Sąd Apelacyjny, a kluczowym dowodem było nagranie rozmowy uczennicy z dyrekcją szkoły (bez zgody osób nagrywanych). „Nie ma przepisów, które nakazywałyby nauczycielowi korzystanie wyłącznie z danych metrykalnych ucznia, bądź zakazywałyby zwracania się do uczniów innym imieniem czy choćby zdrobnieniem ich imienia. (…) Absolutnie możliwość zwracania się do powódki preferowanym przez nią imieniem nie była uzależniona od przedłożenia dokumentu, choćby prawomocnego wyroku ustalającego płeć żeńską u powódki. Żaden przepis prawa nie nakazuje tego” – podał sąd w uzasadnieniu wyroku, który częściowo udostępniła pełnomocnik na stronie swojego bloga dyskryminowani.pl. Sędziowie podkreślili też, że „po stronie placówki, jej nauczycieli, dyrekcji brakło wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka, empatii”.  

 – Cieszy nas ten wyrok, bo jasno pokazuje innym szkołom, jak należy postępować w podobnych sytuacjach. Cieszy nas też to, że wyrok zapadł na Podkarpaciu, które uznawane jest za bardzo konserwatywny region Polski. To oznacza, że po rzetelnym zapoznaniu się z informacjami o osobach transpłciowych oraz dotychczasowym orzecznictwem sądów i trybunałów, poszanowanie i ochrona ich praw staje się rzeczą oczywistą, niezależnie od światopoglądu, przynależności religijnej czy politycznej – mówi Ruhm.  

To może być kłopotliwe dla szkół w sytuacji, gdy uczeń jest niepełnoletni

Wyrok ma jednak znaczenie nie tylko dla Wiktorii, ale także dla innych szkół, w których uczą się transpłciowe dzieci. – To daje jasność innym szkołom. Teraz placówka nie będzie mogła odrzucić prośby transpłciowego ucznia, by zwracać się do niego innym imieniem. Przecież nauczyciele często używają zdrobnień imienia, a czasami wręcz  ksywki, ale gdy pojawia się uczeń transpłciowy, nauczyciele chyba na wszelki wypadek, zwracają się do niego oficjalnym, metrykalnym imieniem. To zupełnie niepotrzebne i krzywdzące robienie szumu wokół całej sprawy, które nie ma nic wspólnego z dobrem dziecka – mówi „Rzeczpospolitej” Łukasz Korzeniowski, specjalista prawa oświatowego i założyciel Stowarzyszenia Umarłych Statutów – organizacji, która śledzi szkolne absurdy. – Jeśli nauczyciel nie będzie się do tego stosował, musi się liczyć z sankcjami takimi jak zadośćuczynienie czy nawet postępowanie dyscyplinarne. Oczywiście, w dokumentach, zaświadczeniach, świadectwach musi widnieć, do czasu formalnej zmiany, oficjalne imię metrykalne, ale na co dzień nie ma co robić z tego problemu – dodaje Korzeniowski.

Czytaj więcej

Praca, Emerytury i renty

Osoby transpłciowe mają problemy przy zmianie pracy. Jest luka w przepisach

Przez obecnie obowiązujące przepisy stają przed wyborem: rezygnacji z przedstawiania dotychczasow...

Praktyka może jednak być kłopotliwa, zwłaszcza jeśli dotyczy niepełnoletniego ucznia. – Mieliśmy w szkole transpłciowe dzieci. Uznaliśmy, że jeśli rodzice zwrócą się do nas, by używać innego imienia, to uwzględnialiśmy tę prośbę. Ale kiedyś była taka sytuacja, że uczeń prosił, by traktować go jak uczennicę i zwracać się żeńskim imieniem, ale stanowczo sprzeciwiali się temu rodzice. Ostatecznie decydujący głos mieli rodzice – mówi dyrektor jednej z podwarszawskich szkół.