Nastroje w gospodarce coraz gorsze. Ciągły spadek PMI od 20 miesięcy

Polski przemysł przetwórczy pod koniec 2023 r. wciąż zmagał się z recesją spowodowaną słabością popytu zagranicznego. Nadzieje, że w sektorze rozpoczyna się ożywienie, okazały się przedwczesne.

Publikacja: 02.01.2024 09:15

Nastroje w gospodarce coraz gorsze. Ciągły spadek PMI od 20 miesięcy

Foto: Adobe Stock

Taki obraz sytuacji w polskim przemyśle na przełomie lat maluje PMI, wskaźnik koniunktury bazujący na ankiecie wśród menedżerów około 250 przedsiębiorstw.

Jak podała we wtorek firma S&P, PMI w grudniu zmalał do 47,4 pkt z 48,7 pkt w poprzednim miesiącu. Spadek nie przekreślił nawet w połowie potężnej zwyżki z listopada, ale osłabił jej wymowę. PMI podskoczył wtedy o ponad 4 pkt., najbardziej w swojej 25-letniej historii, pomijając okres normalizacji sytuacji w przemyśle po pierwszej fali pandemii Covid-19. Znalazł się dzięki temu na poziomie najwyższym od kwietnia 2022 r. To, jak się wydawało, zwiastun ożywienia w przetwórstwie.

Ankietowani przez „Parkiet” ekonomiści w większości spodziewali się korekty PMI, ale niewielkiej, przeciętnie do 48,5 pkt. Tylko dwoje spośród 22 uczestników tej ankiety liczyło się z wynikiem poniżej 48 pkt.

Czytaj więcej

Słabe dane z przemysłu. Na ożywienie trzeba jeszcze poczekać

Każdy odczyt PMI poniżej 50 pkt. teoretycznie oznacza, że koniunktura w przemyśle przetwórczym pogarsza się w ujęciu miesiąc do miesiąca. Dystans od tej granicy to miara tempa tego pogorszenia. W tym świetle w grudniu spadek aktywności w przemyśle był dość płytki. Średnio w 2023 r. PMI wynosił 46,2 pkt i tylko w dwóch latach (2001 i 2009) był niżej. Co ważniejsze, grudniowa korekta nie wytrąciła PMI z trendu wzrostowego (trzymiesięczna średnia krocząca wzrosła do 46,9 pkt z 45,7 pkt w listopadzie), a kierunek zmian tego wskaźnika w praktyce mówi więcej o koniunkturze w przemyśle niż jego poziom.

Szczegółowe wyniki ankiety, na której bazuje PMI, zdają się wskazywać, że nadzieje na ożywienie w przemyśle były płonne. Częściowo zgasiły je zresztą listopadowe wyniki produkcji sprzedanej przemysłu, która – wbrew oczekiwaniom – zmalała zarówno w ujęciu rok do roku, jak i miesiąc do miesiąca.

PMI obliczany jest na podstawie odpowiedzi menedżerów firm na pytania dotyczące zmian (w stosunku do poprzedniego miesiąca) produkcji, wartości zamówień, zatrudnienia, czasu dostaw i zapasów. Z najnowszej ankiety wynika, że w grudniu przyspieszył utrzymujący się od niemal dwóch lat spadek wolumenu nowych zamówień. Dotyczy to zarówno zamówień krajowych, jak i zagranicznych. Jeśli w styczniu popyt zmaleje po raz 23 z rzędu, seria zniżek wyrówna rekord z lat 2000-2002.

Czytaj więcej

Piotr Bielski - Dalsze wygaszanie inflacji może być trudne

Mniejszy napływ zamówień skłonił firmy do ponownego obniżenia produkcji, choć w mniejszym stopniu niż przed listopadem. Przedsiębiorstwa podtrzymywały aktywność zmniejszając bufor niezrealizowanych zamówień. Trzeci miesiąc z rzędu odnotowały też wzrost zapasów produktów gotowych.

Wzrost zapasów może świadczyć o tym, że firmy spodziewają się odbicia popytu. Oczekiwania firm co do produkcji w horyzoncie 12 miesięcy w grudniu nieco się wprawdzie pogorszyły w stosunku do listopada, ale i tak pozostały znacznie lepsze niż wcześniej. Z drugiej strony, w grudniu firmy przemysłowe ponownie – już 19 raz z rzędu – zmniejszyły zatrudnienie, co kłóci się z obrazem powracającego optymizmu. Przewaga firm zmniejszających liczbę pracowników nad tymi, które ją zwiększają, była jednak w grudniu najmniejsza od czerwca.

W grudniu, jak zgłosiły ankietowane przez S&P firmy, ceny materiałów i komponentów znów zmalały po zwyżce w listopadzie. To odzwierciedlenie słabszego popytu i normalizacji sytuacji w łańcuchach dostaw. W tych warunkach polskie firmy wciąż (dziewiąty miesiąc z rzędu) obniżały ceny swoich produktów.

Dane gospodarcze
Inflacja w marcu wyższa, niż sądzono. GUS podał nowe dane. Co drożeje najbardziej?
Dane gospodarcze
Wzrost gospodarczy Chin silniejszy od prognoz. Ale ożywienie pozostaje kruche
Dane gospodarcze
EBC nadal gotowy do cięcia stóp w czerwcu. „Mamy teraz trend dezinflacyjny”
Dane gospodarcze
Inflacja w USA wyższa niż oczekiwano. Nie będzie cięć stóp w czerwcu?
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Dane gospodarcze
Agencja Fitch obcięła perspektywę ratingu Chin do negatywnej