GUS podał najnowsze dane o listopadowej inflacji

Inflacja w listopadzie minimalnie wyhamowała: do 6,5 proc. rok do roku z 6,6 proc. w październiku. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły jednak o 0,7 proc., najbardziej od kwietnia.

Aktualizacja: 30.11.2023 12:08 Publikacja: 30.11.2023 10:53

Analitycy prognozowali zatrzymanie inflacji

Analitycy prognozowali zatrzymanie inflacji

Foto: Bloomberg

Jak wstępnie oszacował GUS, wskaźnik cen konsumpcyjnych (CPI), główna miara inflacji w Polsce, wzrósł w listopadzie o 6,5 proc. rok do roku, najmniej od września 2021 r., po zwyżce o 6,6 proc. w październiku. Ankietowani przez „Rzeczpospolitą” ekonomiści spodziewali się przeciętnie powtórki październikowego wyniku, ale część z nich liczyła się z tym, że inflacja nieznacznie wyhamowała.

Czytaj więcej

Inflacja znów przyspiesza? Ekonomiści prognozują nowe dane GUS

Analitycy prognozowali zatrzymanie inflacji

Listopad zakończył okres szybkiego spadku rocznej inflacji, który trwał od marca br. W tym okresie inflacja z miesiąca na miesiąc opadała średnio o 1,4 pkt proc. Był to jednak w dużej mierze efekt wysokiej bazy odniesienia sprzed roku, gdy wzrost cen gwałtownie przyspieszał. W listopadzie i grudniu baza odniesienia jest już mniej korzystna, bo w ostatnich dwóch miesiącach ub.r. zwyżki cen wyhamowały.

Zmiany CPI w ujęciu miesiąc do miesiąca wskazują jednak, że w polskiej gospodarce wciąż utrzymuje się bieżąca presja inflacyjna. W listopadzie ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 0,7 proc. w stosunku do października, gdy z kolei wzrosły o 0,3 proc. Wcześniej przez pięć miesięcy poziom cen się nie zmieniał albo malał. O ile jednak październikowa zwyżka była zgodna z sezonowym wzorcem, o tyle listopadowa była już nietypowa. Pomijając minione dwa lata, tak duży wzrost CPI w listopadzie GUS odnotował poprzednio w 2011 r.

Do wyhamowania spadku inflacji przyczyniły się w dużym stopniu ceny paliw do prywatnych środków transportu, które w listopadzie zmalały o 5,7 proc. rok do roku, najmniej od kwietnia, po zniżce o 14,4 proc. w październiku. W stosunku do października paliwa podrożały o 8,8 proc., podczas gdy w poprzednich dwóch miesiącach potaniały łącznie o ponad 7 proc. To efekt wycofania się Orlenu z przedwyborczej polityki cenowej.

Nośniki energii potaniały w listopadzie o 0,1 proc. w stosunku do października, ale w ujęciu rok do roku podrożały o 7,9 proc., po 8,3 proc. miesiąc wcześniej. Ponownie zmalała też dynamika cen żywności i napojów bezalkoholowych. Ceny towarów z tej kategorii wzrosły o 7,2 proc. rok do roku po zwyżce o 7,9 proc. w październiku. W stosunku do poprzedniego miesiąca podskoczyły jednak o 0,8 proc., najbardziej od marca. To zwyżka zdecydowanie większa niż sugerowałby sezonowy wzorzec związany m.in. z wahaniami cen owoców i warzyw.

Na podstawie tych danych ekonomiści szacują, że tzw. inflacja bazowa, nie obejmująca cen energii, paliw i żywności (oficjalne dane przedstawi w połowie grudnia NBP), zmalała w listopadzie do 7,3-7,4 proc. rok do roku z 8 proc. w październiku. Zanim GUS pokazał wstępny szacunek inflacji, ankietowani przez „Parkiet” ekonomiści przeciętnie szacowali, że inflacja bazowa wyniosła w listopadzie 7,6 proc. Co więcej, w stosunku do poprzedniego miesiąca ceny towarów i usług z kategorii bazowych wzrosły jedynie symbolicznie, o 0,1 proc., po zwyżce o 0,6 proc. w październiku.

Spadek inflacji bazowej na pierwszy rzut jest dobrą wiadomością, sugeruje bowiem, że wygasa presja na wzrost cen pochodząca z krajowej gospodarki. Część ekonomistów uważa jednak, że nieomal stabilizacja cen towarów i usług z kategorii bazowych w listopadzie jest trudna do pogodzenia z innymi danymi, w tym dotyczącymi tempa wzrostu płac i siły popytu konsumpcyjnego. W ocenie analityków z mBanku, nie można wykluczyć, że do wyraźnego wyhamowania inflacji bazowej przyczyniły się w listopadzie czynniki jednorazowe.

Ścieżka inflacji w 2024 r. będzie pod dużym wpływem decyzji nowego rządu w odniesieniu do tzw. tarczy antyinflacyjnej. Obecnie zanosi się na to, że polityka mrożenia cen nośników energii zostanie utrzymana do połowy przyszłego roku, ale obniżona stawka VAT na podstawowe artykuły żywnościowe zostanie wycofana od stycznia. W takim scenariuszu, jak oczekują przeciętnie ekonomiści, inflacja na przełomie I i II kwartału mogłaby zmaleć do około 4 proc., ale w II połowie roku wzrosłaby w okolice 6 proc.

NBP ma za zadanie utrzymać inflację na poziomie 2,5 procent

Narodowy Bank Polski ma za zadanie utrzymywać inflację na poziomie 2,5 proc. rocznie, tolerując odchylenia o 1 pkt proc. w każdą stronę. Ten cel, jak sugeruje większość prognoz, uda się zrealizować najwcześniej pod koniec 2025 r. Z tego powodu, jak przeciętnie oczekują ekonomiści, Rada Polityki Pieniężnej będzie utrzymywała stopy procentowe na obecnym poziomie (5,75 proc.) co najmniej do IV kwartału 2024 r.

Ile wynosiła w ostatnich miesiącach inflacja w Polsce?

  • listopad 2023 r. - 6,5 proc.
  • październik 2023 r. - 6,6 proc.
  • wrzesień 2023 r. - 8,2 proc.
  • sierpień 2023 r. - 10,1 proc.
  • lipiec 2023 r. - 10,8 proc.
  • czerwiec 2023 r. - 11,5 proc.
  • maj 2023 r. - 13 proc.
  • kwiecień 2023 r. - 14,7 proc.
  • marzec 2023 r. - 16,1 proc.
  • luty 2023 r. - 18,4 proc.
  • styczeń 2023 r. - 16,6 proc.
  • grudzień 2022 r. - 16,6 proc.
  • listopad 2022 r. - 17,5 proc.
  • październik 2022 r. - 17,9 proc.
  • wrzesień 2022 r. - 17,2 proc.
  • sierpień 2022 r. - 16,1 proc.
  • lipiec 2022 r. - 15,6 proc.
  • czerwiec 2022 r. - 15,5 proc.
  • maj 2022 r. - 13,9 proc.
  • kwiecień 2022 r. - 12,4 proc.
  • marzec 2022 r. - 11 proc.
  • luty 2022 r. - 8,5 proc.
  • styczeń 2022 r. - 9,4 proc.
Dane gospodarcze
Inflacja w marcu wyższa, niż sądzono. GUS podał nowe dane. Co drożeje najbardziej?
Dane gospodarcze
Wzrost gospodarczy Chin silniejszy od prognoz. Ale ożywienie pozostaje kruche
Dane gospodarcze
EBC nadal gotowy do cięcia stóp w czerwcu. „Mamy teraz trend dezinflacyjny”
Dane gospodarcze
Inflacja w USA wyższa niż oczekiwano. Nie będzie cięć stóp w czerwcu?
Dane gospodarcze
Agencja Fitch obcięła perspektywę ratingu Chin do negatywnej